Alzheimer Nederland

Laatste ontwikkelingen in wetenschappelijk onderzoek

12-04-2012
 

Prof. dr. Philip Scheltens, directeur van het Alzheimer Centrum VUmc Amsterdam, gaf op onze vrijwilligersdag de presentatie 'wetenschappelijk onderzoek in perspectief'. Uit zijn presentatie blijkt dat onderzoek niet alleen belangrijk is voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Het onderzoek uit het verleden heeft voor de patiënt van vandaag al veel betekenis. De diagnose kan bijvoorbeeld veel sneller worden gesteld wat veel onzekerheid wegneemt. Hieronder leest u een samenvatting van enkele belangrijke onderwerpen uit de presentatie. U kunt ook de video-opname bekijken.

MRI onderzoek
Met behulp van MRI onderzoek kunnen we in de hersenen van mensen kijken. Daar zien we krimp in een bepaald gebied, de hippocampus. Dit hersengebied is verantwoordelijk voor het geheugen en krimp hiervan is een zeer duidelijke aanwijzing voor Alzheimer. Bij jongere patiënten komt juist krimp voor in de achterste delen van de hersenen. Dit onderzoek helpt nu artsen in het hele land om de diagnose eerder te stellen.

Hersenvocht
Eiwitonderzoek in het hersenvocht heeft inmiddels voorspellende eiwitten opgeleverd. Hierdoor is het mogelijk om vrij nauwkeurig te voorspellen wie met geheugenklachten de ziekte van Alzheimer zal ontwikkelen en wie niet.

PET scan
Het Alzheimer eiwit -Amyloid beta- is met behulp van een PET scan aan te tonen in de hersenen van patiënten. Dit is niet alleen belangrijk voor het stellen van de diagnose. Ook voor het testen van de effectiviteit van nieuwe medicijnen die zich richten op dit eiwit, is dit onderzoek belangrijk.
Bekijk ook de bijdrage van Drs. Rik Ossenkoppele op onze website over deze techniek.

Voeding
Onderzoek heeft aangetoond dat voeding een belangrijke invloed heeft op de hersenen. Bij mensen met Alzheimer hebben onderzoekers aangetoond dat ze weinig uridine in het hersenvocht hebben. Dit is een voedingscomponent. Uridine is belangrijk voor de hersensynapsen, waar de communicatie tussen hersencellen plaatsvindt. Deze en andere resultaten suggereren dat voeding van belang kan zijn bij het ontstaan en het verloop van de ziekte van Alzheimer.

De ontwikkeling van medicijnen: antistof
Met behulp van een vaccin is het mogelijk om het Alzheimer eiwit in de hersenen van muizen te verwijderen. Bij mensen is dit ook gelukt, maar dit ging gepaard met ernstige levensbedreigende bijwerkingen. Inmiddels wordt er onderzoek gedaan naar een tweede generatie medicijnen, grofweg gebaseerd op hetzelfde principe (antistoffen). Het blijkt dat één van deze medicijnen -Bapineuzumab- het Alzheimer eiwit uit de hersenen van patiënten kan verwijderen. We moeten nu afwachten of dit ook daadwerkelijk voor de patiënt effect heeft. We weten namelijk niet of de schade toch te groot is, of dat andere processen toch ook veel schade veroorzaken. Eind van 2012 worden de resultaten van het onderzoek gepresenteerd.

Tot slot
Steeds meer westerse landen nemen dementie serieus en lanceren grootschalige acties om de gevolgen van dementie te beperken en het onderzoek te stimuleren. Dit is al zo in de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk en Groot Brittannië. Laten we hopen dat ons land snel zal volgen, bijvoorbeeld door te investeren in het Deltaplan dementie.

 


Wetenschappers aan het woord
Dit interview maakt deel uit van de rubriek Wetenschappers aan het woord.

Blijf op de hoogte
Wilt u op de hoogte blijven van onderzoek naar dementie? Geef u dan op voor onze gratis maandelijkse digitale nieuwsbrief.

Terug naar Actueel