Diagnose
Het vaststellen of iemand dementie heeft is niet eenvoudig. Als de huisarts na zorgvuldig onderzoek dementie vermoedt, stuurt hij een patiënt meestal door naar een specialist. De specialist kan de ziekte die dementie veroorzaakt vaststellen.
Als iemand op het spreekuur komt met verschijnselen
van dementie zal de huisarts hem enkele vragen stellen. De arts zal
mogelijke lichamelijke invloeden zoals hormoonstoornissen,
vitaminetekorten, verkeerd gebruik van medicijnen of een depressie
proberen uit te sluiten. Hij zal dit doen door onder meer een
urine- en bloedonderzoek.
Klachten bespreken
Om een goed beeld te krijgen van de klachten zal de arts
ook willen spreken met iemand uit de directe omgeving over de
geheugenstoornissen, taalproblemen en veranderingen in het gedrag.
Dit wordt de heteroanamnese genoemd. Dit helpt de
arts een beter beeld te vormen van de situatie. De huisarts kan het
eerst een poosje aankijken. Op die manier onderzoekt hij of de
verschijnselen blijvend zijn en na verloop van tijd erger worden.
Als dit zo is, bevestigt dit het vermoeden van dementie.
'Na maanden van onzekerheid was de diagnose een bevrijding. De ziekte had eindelijk een naam.' |
Specialisten
Wanneer de huisarts de diagnose dementie vermoedt, zal hij
de persoon vaak doorsturen naar een gespecialiseerde instelling.
Hier zullen specialisten neurologisch en neuropsychologisch
onderzoek doen. Eventueel wordt er aanvullend
onderzoek gedaan, bijvoorbeeld met een MRI-scan. Hiermee kunnen zij de diagnose
dementie wel of niet bevestigen. Bij een diagnose dementie zullen
zij ook de oorzaak ervan vaststellen, bijvoorbeeld ziekte van
Alzheimer.
Instellingen
Voorbeelden van gespecialiseerde instellingen, waar
onderzoek naar dementieverschijnselen wordt verricht, zijn: een
geheugenpolikliniek, een afdeling
neurologie van een (academisch) ziekenhuis, een afdeling ouderen
van een Riagg- of GGZ-instelling of een psychiatrisch centrum. Voor
een afspraak met een specialist heeft u een doorverwijzing van uw
huisarts nodig.
Tijdige diagnose
Een vroegtijdige diagnose is belangrijk. Hoe eerder de
diagnose dementie gesteld wordt, des te beter een eventuele behandeling helpt om de
ziekte te stabiliseren, vertragen of te verzachten. Ook kan de
diagnose duidelijkheid en rust geven na een lange periode van
onzekerheid. Als iemand tijdig weet dat hij aan dementie lijdt, kan
hij zelfstandig zaken regelen voor de toekomst. Iets wat later niet
meer mogelijk zal zijn.
In veel regio's in Nederland is het ook mogelijk vooraf of vanaf de
diagnose een casemanager (ook
wel trajectbegeleider genoemd) te krijgen die ondersteuning biedt
en helpt met het regelen van zaken. Bekijk onze 10 redenen voor het stellen van de
diagnose.
Meer informatie
10 redenen voor het stellen van de diagnose
Tips
voor een gesprek bij de huisarts
Heteroanamnese
Voor het stellen van de diagnose is het van belang dat de arts ook aan een familielid of kennis van de patiënt vraagt welke problemen en veranderingen in gedrag er zijn. Dit helpt de arts een beter beeld te vormen van de situatie.
Neurologisch onderzoek
Bij neurologisch onderzoek testen artsen de werking van het zenuwstelsel van een patiënt.
Neuropsychologisch onderzoek
Bij een neuropsychologisch onderzoek (NPO) toetst een psycholoog met vragen en testjes bepaalde functies van de hersenen. Bij een NPO wordt het geheugen, taal, handelen, redeneren en de motoriek getest. Ook wordt gesproken met een naaste van de patiënt. Op basis van de gesprekken en de testjes kan de psycholoog een uitspraak doen over het functioneren van de hersenen.
Scan
Een MRI-scan (Magnetic Resonance Imaging) of een CT-scan (Computed Tomography) is een manier om foto's te maken van hersenen, vaak om hersenaandoeningen op te sporen. Afwijkingen die op deze foto's te zien zijn kunnen de arts helpen bij het stellen van de diagnose.
Casemanager
Een casemanager is een onafhankelijke en vaste begeleider die iemand met dementie en zijn naasten met raad en daad ter zijde staat, vanaf de diagnose tot het eindstadium. Een casemanager informeert, denkt mee, adviseert, regelt zorg en helpt met het maken van keuzes.
Klik hier voor meer informatie over casemanagement.
Geheugenpoli
Een geheugenpoli is een instelling die zich richt op de
diagnostiek, behandeling en advisering van mensen met
geheugenproblemen en andere hersenstoornissen. Vaak zijn
geheugenpoli's verbonden aan een ziekenhuis.
In Nederland zijn er in veel steden geheugenpoli's. Kijk
voor een overzicht op www.geheugenpoli.com. Voor
een bezoek aan de geheugenpoli heeft u een verwijzing van de
huisarts nodig.
Wanneer moet u naar de dokter?
Maakt u zich zorgen over uw vergeetachtigheid of die van een ander? Wees verstandig en neem tijdig contact op met uw huisarts.
Vergeetachtigheid of dementie
Maakt u zich zorgen over uw geheugen? In dat geval is het
raadzaam om contact op te nemen met uw huisarts. Uw arts zal samen
met u naar de oorzaak zoeken van uw vergeetachtigheid.
Vergeetachtigheid kan een gevolg zijn van stress of een
bijwerking van een medicijn. In zulke gevallen is vergeetachtigheid
goed behandelbaar. Als de huisarts dementie vermoedt zal hij dit
zorgvuldig onderzoeken en u doorverwijzen naar specialisten.
Bekijk ook de
tien signalen van dementie en test uw eigen geheugen of
dat van een naaste op www.geheugentest.nl.
Tijdige diagnose
Een vroegtijdige diagnose van dementie is belangrijk. Als
de diagnose
dementie tijdig gesteld wordt, kan iemand nog zelfstandig
zaken voor de toekomst regelen. Ook geeft de diagnose vaak
rust en duidelijkheid voor alle betrokkenen. Daarnaast kunnen medicijnen in bepaalde
gevallen het ziekteproces vertragen.
Kan iemand met dementie genezen?
Dementie is een ongeneeslijk ziektebeeld. Wel zijn er medicijnen en behandelingen die het ziekteproces van dementie kunnen vertragen en verzachten.
Ongeneeslijk
Er zijn geen geneesmiddelen voor de ziekte van Alzheimer
en de andere vormen van dementie. Dementieachtige verschijnselen
als gevolg van een aandoening of behandelbare ziekte, kunnen wel
worden behandeld. Het is daarom altijd belangrijk te achterhalen
wat de oorzaak van dementieklachten is.
Toekomst
Over de hele wereld wordt er wetenschappelijk onderzoek
gedaan naar dementie. Met meer inzicht in de oorzaken, de
risicofactoren en het verloop van het ziektebeeld kan dementie
beter worden behandeld. Op onze pagina over wetenschappelijk onderzoek leest u meer over
de resultaten van recent onderzoek.
Wat als de huisarts u niet serieus neemt?
Als uw huisarts denkt dat u zich onterecht zorgen maakt, is er waarschijnlijk niks aan de hand. Voordat u verdere stappen onderneemt is het daarom handig om eerst meer informatie in te winnen.
Op deze website leest u meer over de symptomen van dementie. U kunt uw zorgen
natuurlijk ook bespreken met iemand in uw omgeving die dementie
zelf van dichtbij heeft meegemaakt, of u kunt eens een Alzheimer Café bezoeken
of de Alzheimertelefoon bellen. Als u zich
daarna nog steeds zorgen maakt, zet dan uw zorgen op papier. De
lijst hieronder kan u helpen een gesprek met de huisarts voor te
bereiden.
- Is het geheugen volgens u de laatste tijd
achteruitgegaan?
- Kan hij makkelijk meedoen aan een gesprek?
- Vervalt hij in herhalingen?
- Kan hij zich goed uitdrukken en duidelijk verstaanbaar
maken?
- Vertoont hij af en toe vreemd gedrag? (Zet hij de eieren
bijvoorbeeld in het vriesvak of de vuile kopjes in de
servieskast?)
- Verlopen vakanties anders dan vroeger?
- Is het aanleren van nieuwe vaardigheden moeilijker? (bijvoorbeeld
het bedienen van nieuwe apparaten)
- Gaan de dagelijkse handelingen hem goed af? Kan hij zich
bijvoorbeeld goed aankleden, of trekt hij bijvoorbeeld wel eens
twee verschillende schoenen aan?
- Vergeet hij de plek wel eens waar hij net geweest is?
- Slaapt hij op andere tijden en is hij op andere tijden
wakker?
- Is zijn karakter de afgelopen tijd veranderd?
Bekijk ook de
tien signalen van dementie en test uw eigen geheugen of
dat van een naaste op www.geheugentest.nl.
Neemt de huisarts u nog steeds niet serieus, dan kunt u een second
opinion aanvragen bij een andere huisarts. Bedenk goed waarom u een
second opinion wil en bespreek dit zo mogelijk met uw huisarts. Hij
kan een andere arts voor u vinden en zonodig een brief
schrijven en/of uw medische gegevens doorsturen.
Is de ziekte van Alzheimer te voorkomen?
Een slechte conditie van het hart en de bloedvaten verhoogt de kans op dementie. Gezond eten, voldoende bewegen en niet roken verkleinen de kans op de ziekte van Alzheimer.
De kans op de ziekte van Alzheimer wordt vergroot
door een slechte conditie van het hart en de bloedvaten. Wie veel
ongezond vet eet en weinig sport, loopt meer kans op schade aan de
hart- en bloedvaten en verhoogt daarmee de kans op dementie. In
tegenstelling wat veel gedacht wordt, verhoogt ook roken de kans op
dementie aanzienlijk. Mensen die roken hebben 50 procent meer kans
op dementie dan mensen die niet roken. Ook is het belangrijk om
sociaal actief te blijven waarbij de hersenen steeds opnieuw
geprikkeld worden door bezigheden.
Lees meer in ons Informatief over Erfelijkheid en risicofactoren.
Waar vindt u hulp bij dementie?
Na de diagnose kan de patiënt vaak nog prima thuis wonen, maar heeft net als de mantelzorger hulp en ondersteuning nodig. Voor bijna ieder probleem zijn er verschillende oplossingen en instanties te vinden.
Het vinden van hulp bij dementie is voor een leek niet gemakkelijk.
Gelukkig komen er in steeds meer regio's casemanagers (ook wel
trajectbegeleider of dementieconsulent genoemd). Dit is een
onafhankelijke en vaste begeleider voor mensen met dementie en hun
naasten.
Lees meer over hulp bij dementie of bestel de
brochure Hulp bij dementie in de webwinkel.
Een Alzheimer café
bij u in de buurt
Een Alzheimer afdeling
bij u in de buurt
Vragen over
dementie?
Bel de Alzheimer
telefoon
030 - 656 7511
24 uur per dag bereikbaar
Wij willen de zorg voor u beter maken!
Alzheimer Nederland werkt samen met landelijke, provinciale en gemeentelijke overheden en zorgverzekeraars om de zorg te verbeteren. Dan kan niet zonder uw verhaal!
Andere thema's bij: Verloop ziekte
