Als de bloedvoorziening naar een deel van hersenen stopt, sterft dat deel van de hersenen af aangezien dat deel van de hersenen geen zuurstof meer krijgt. Dit noemen we een beroerte. In medische termen heet dit een CVA (cerebraal vasculair accident). Een beroerte kan worden veroorzaakt door een verstopping van een bloedvat of het knappen van een bloedvat in de hersenen. Een beroerte kan leiden tot vasculaire dementie.

Tia staat voor 'transient ischaemic attack'. De bloeddoorstroming van de hersenen wordt korte tijd onderbroken (meestal een stolsel), maar de verschijnselen die dit teweegbrengt zijn binnen 24 uur weer verdwenen. De verschijnselen hangen af van het getroffen deel van de hersenen. Vaak treedt een tijdelijke verlamming van een lichaamsdeel of het gezicht op, of is er moeite met spreken of het begrijpen van taal. Verdwijnen de verschijnselen niet volledig, dan spreekt men van een beroerte (CVA).

Vergeetachtigheid en dementie zijn niet hetzelfde. Vergeetachtigheid is een onschuldig verschijnsel waarbij iemand tijdelijk iets niet kan herinneren. Bij dementie is het alsof oude informatie voorgoed is verdwenen.

Vergeetachtigheid
Bij vergeetachtigheid is er sprake van 'normale' geheugenklachten. Een naam van een kennis waar u even niet op kan komen. Vaak schiet het u later te binnen of herkent u de naam feilloos als iemand anders het noemt. Vergeetachtigheid verstoort het dagelijkse leven niet. Iemand die vergeetachtig is, kan het huishouden doen, de financiën regelen en een reis ondernemen.

Dementie
De symptomen van dementie zijn vele malen ernstiger. Iemand met dementie vergeet niet alleen de naam van een kennis, maar herkent hem helemaal niet. Het is alsof de informatie uit het geheugen is verdwenen. Iemand met dementie verdwaalt in een bekende omgeving en vergeet essentiële dingen, bijvoorbeeld hoe je een boterham moet smeren. Voor een dementerende zijn veel dagelijkse handelingen al gauw te moeilijk.

Bekijk hier de tien signalen van dementie, of bestel de brochure Vergeetachtig? of Dement? in de webwinkel.

Maakt u zich zorgen over uw vergeetachtigheid of die van een ander? Wees verstandig en neem tijdig contact op met uw huisarts.

Vergeetachtigheid of dementie
Maakt u zich zorgen over uw geheugen? In dat geval is het raadzaam om contact op te nemen met uw huisarts. Uw arts zal samen met u naar de oorzaak zoeken van uw vergeetachtigheid. Vergeetachtigheid kan een gevolg zijn van stress of een bijwerking van een medicijn. In zulke gevallen is vergeetachtigheid goed behandelbaar. Als de huisarts dementie vermoedt zal hij dit zorgvuldig onderzoeken en u doorverwijzen naar specialisten.

Bekijk ook de tien signalen van dementie en test uw eigen geheugen of dat van een naaste op www.geheugentest.nl.

Tijdige diagnose
Een vroegtijdige diagnose van dementie is belangrijk. Als de diagnose dementie tijdig gesteld wordt, kan iemand nog zelfstandig zaken voor de toekomst regelen. Ook geeft de diagnose vaak rust en duidelijkheid voor alle betrokkenen. Daarnaast kunnen medicijnen in bepaalde gevallen het ziekteproces vertragen.

Dat kan. Iemand die lijdt aan dementie weet in het begin soms niet wat er aan de hand is, maar beseft wel dat er iets mis is. Dit roept vaak angst op.

Angst
Door het geheugenverlies zal iemand met dementie het gevoel van houvast en tijd verliezen. Dit roept angst op, waarop hij kan reageren met agressie en achterdocht, of juist met pessimisme. Hij kan proberen de wereld 'kloppend' te maken door bijvoorbeeld anderen de schuld te geven als hij iets kwijt is. Ook kan hij zich vastklampen aan zijn partner of het verleden om zich veilig te voelen. Lees ook ons informatief over Depressie en angst.

Gedragsproblemen
Iemand met dementie heeft niet alleen geheugenklachten. Hij krijgt ook te maken met taal-, herkennings- en gedragsproblemen. Ook zal zijn dagelijks functioneren achteruitgaan. Door dit besef kan hij emotioneel, labiel of somber worden. Hij maakt zich zorgen over geplande uitjes of het ontmoeten van vrienden. Ook kan hij lusteloos en onverschillig overkomen.

Als uw huisarts denkt dat u zich onterecht zorgen maakt, is er waarschijnlijk niks aan de hand. Voordat u verdere stappen onderneemt is het daarom handig om eerst meer informatie in te winnen.

Op deze website leest u meer over de symptomen van dementie. U kunt uw zorgen natuurlijk ook bespreken met iemand in uw omgeving die dementie zelf van dichtbij heeft meegemaakt, of u kunt eens een Alzheimer Café bezoeken of de Alzheimertelefoon bellen. Als u zich daarna nog steeds zorgen maakt, zet dan uw zorgen op papier. De lijst hieronder kan u helpen een gesprek met de huisarts voor te bereiden.
 

- Is het geheugen volgens u de laatste tijd achteruitgegaan?
- Kan hij makkelijk meedoen aan een gesprek?
- Vervalt hij in herhalingen?
- Kan hij zich goed uitdrukken en duidelijk verstaanbaar maken?
- Vertoont hij af en toe vreemd gedrag? (Zet hij de eieren bijvoorbeeld in het vriesvak of de vuile kopjes in de servieskast?)
- Verlopen vakanties anders dan vroeger?
- Is het aanleren van nieuwe vaardigheden moeilijker? (bijvoorbeeld het bedienen van nieuwe apparaten)
- Gaan de dagelijkse handelingen hem goed af? Kan hij zich bijvoorbeeld goed aankleden, of trekt hij bijvoorbeeld wel eens twee verschillende schoenen aan?
- Vergeet hij de plek wel eens waar hij net geweest is?
- Slaapt hij op andere tijden en is hij op andere tijden wakker?
- Is zijn karakter de afgelopen tijd veranderd?

Bekijk ook de tien signalen van dementie en test uw eigen geheugen of dat van een naaste op www.geheugentest.nl.

Neemt de huisarts u nog steeds niet serieus, dan kunt u een second opinion aanvragen bij een andere huisarts. Bedenk goed waarom u een second opinion wil en bespreek dit zo mogelijk met uw huisarts. Hij kan een andere arts voor u vinden  en zonodig een brief schrijven en/of uw medische gegevens doorsturen.

Bij jonge mensen duurt het vaak lang voordat de diagnose dementie gesteld wordt. Symptomen worden niet herkend, wat tot veel onzekerheid en spanningen kan leiden. Ook hebben jonge mensen nog andere rollen in de maatschappij.

Eerste problemen
De eerste problemen ontstaan vaak op het werk. Het werk komt niet meer af en het werk kost veel meer tijd en energie dan voorheen. Iemand kan ook meer problemen krijgen in het bedienen van apparaten, zoals de computer. Ook thuis merken mensen veranderingen, zo kan het eten koken een probleem worden.

Moeizame diagnose
Deze veranderingen worden niet direct herkend als verschijnselen die bij een dementie horen. Overspannenheid, depressie en relatieproblemen zijn de eerste diagnoses. Vaak gaan er een aantal jaren en bezoeken aan verschillende specialisten overheen voor de diagnose dementie wordt gesteld.

Verliezen van de regie
Het verliesproces waar een jong dementerende mee te maken krijgt is veelomvattend en ingrijpend. Meer nog dan bij ouderen vanwege de actieve rol die hij speelt in de maatschappij. Hij zal niet snel zijn positie als kostwinner en opvoeder willen opgeven, noch rollen en verantwoordelijkheden zoals bijvoorbeeld ten aanzien van geldzaken of autorijden, willen verliezen.

Onzekerheid
Door de veranderingen in de hersenen worden mensen dagelijks geconfronteerd met vreemde gewaarwordingen. Vaardigheden die men al bijna het hele leven lang kan, lukken ineens niet meer, vertrouwde routes lijken ineens vreemd, men vindt gebruiksvoorwerpen op vreemde plaatsen terug, kortom men kan niet meer op het eigen hoofd vertrouwen. Dit zorgt voor veel onzekerheid. Deze onzekerheid laat niet iedereen zien. De meeste mensen willen zo goed mogelijk verder leven en doen naar de buitenwereld alsof er niet veel aan de hand is. Toch zijn er ook veel jonge mensen met dementie die over hun ziekte kunnen en willen praten. Het kan hen goed doen om met lotgenoten te praten over het leven met dementie. Voor hen zijn speciale gespreksgroepen gestart.

Bekijk het overzicht met voorzieningen voor jonge mensen met dementie.