Diagnose stellen bij dementie

Het vaststellen of iemand dementie heeft is niet eenvoudig. De huisarts kan dit na zorgvuldig onderzoek vaststellen, of doorsturen naar een specialist. De specialist kan de ziekte die de dementie veroorzaakt vaststellen.

Als iemand op het spreekuur komt met verschijnselen van dementie zal de huisarts hem enkele vragen stellen. De arts zal mogelijke lichamelijke invloeden zoals hormoonstoornissen, een vitaminetekort, verkeerd gebruik van medicijnen of een depressie proberen uit te sluiten. Hij zal dit doen door onder meer een urine- en bloedonderzoek.

Klachten bespreken
Om een goed beeld te krijgen van de klachten zal de arts ook willen spreken met iemand uit de directe omgeving over de geheugenstoornissen, taalproblemen en veranderingen in het gedrag. Dit wordt de heteroanamnese genoemd. Dit helpt de arts zich een beter beeld te vormen van de situatie. De huisarts kan besluiten het eerst een poosje aan te kijken. Op die manier onderzoekt hij of de verschijnselen blijvend zijn en na verloop van tijd erger worden. Als dit zo is, bevestigt dit het vermoeden van dementie. Download hier tips voor een gesprek met de huisarts.

Specialisten
Wanneer de huisarts de diagnose dementie vermoedt, zal hij de persoon vaak doorsturen naar een gespecialiseerde instelling. Hier doen specialisten neurologisch en neuropsychologisch onderzoek. Eventueel wordt aanvullend onderzoek gedaan, bijvoorbeeld met een MRI-scan. Hiermee kunnen zij de diagnose dementie wel of niet bevestigen. Bij een diagnose dementie zullen zij ook de oorzaak ervan vaststellen, bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer. Lees meer over de vormen van dementie.

Instellingen
Voorbeelden van gespecialiseerde instellingen, waar onderzoek naar dementieverschijnselen wordt verricht, zijn: een geheugenpolikliniek (www.geheugenpoli.com), een afdeling neurologie van een (academisch) ziekenhuis, een afdeling ouderen van een Riagg of GGz-instelling of een psychiatrisch centrum. Voor een afspraak met een specialist hebt u een doorverwijzing van uw huisarts nodig.

Tijdige diagnose
Een vroegtijdige diagnose is belangrijk. Hoe eerder de diagnose dementie gesteld wordt, des te beter een eventuele behandeling helpt om de ziekte te stabiliseren, vertragen of te verzachten. Ook kan de diagnose duidelijkheid en rust geven na een lange periode van onzekerheid. Als iemand tijdig weet dat hij aan dementie lijdt, kan hij zelfstandig zaken regelen voor de toekomst. Iets wat later niet meer mogelijk zal zijn.

Casemanager
In veel regio's in Nederland is het mogelijk vooraf aan of vanaf de diagnose een casemanager (ook wel trajectbegeleider genoemd) te krijgen die ondersteuning biedt en helpt met het regelen van zaken. 
Daarnaast geeft een diagnose ook mogelijkheden voor het vragen van hulp en steun, zoals een dagbehandeling of thuiszorg. Lees meer over hulp bij dementie.