compensatie

Veroudering gaat gepaard met veranderingen in de hersenstructuur en achteruitgang van bijvoorbeeld het geheugen. Deze achteruitgang treft niet elke oudere in gelijke mate. In bepaalde gevallen kunnen de hersenen deze veranderingen namelijk deels compenseren. In dit project wordt onderzocht hoe deze compensatie werkt en welke factoren bepalend zijn voor het wel of niet optreden van compensatie.

Doel
Om dementie sneller te kunnen opsporen, zijn er nieuwe en betere opsporingsmethoden nodig. Tijdens dit onderzoek gaan we op zoek naar verschillen tussen de hersenscans van gezonde ouderen en ouderen met ernstige geheugenproblemen (MCI patienten).  Ouderen met MCI hebben namelijk een grote kans om dementie te ontwikkelen. We hopen dat de gevonden verschillen, in de toekomst kunnen helpen bij het stellen van de diagnose. 

Daarnaast willen we onderzoeken of we met behulp van cognitieve training de achteruitgang van de hersenen kunnen compenseren. Daarmee zou het mogelijk moeten zijn om in een vroeg stadium van dementie in te grijpen om de hersenfunctie langer te kunnen behouden of zelfs (tijdelijk) te verbeteren.

Opzet van het onderzoek
Met behulp van hersenscans worden gezonde ouderen en ouderen met ernstige geheugenproblemen (MCI-patiënten) onderzocht. Tijdens het onderzoek kijken we in hoeverre de bloedtoevoer in bepaalde hersengebieden toeneemt als men bepaalde prikkels krijgt (zoals geluiden) of als men een taak moet uitvoeren (zoals hoofdrekenen).

Verwacht resultaat
Er bestaan aanwijzingen dat de hersenactiviteit van gezonde ouderen -in vergelijking met jongeren- sterk toeneemt tijdens bijvoorbeeld hoofdrekenen. Dit zou een compensatie kunnen zijn voor achteruitgang van de hersenfunctie ten gevolge van veroudering. Bij MCI-patiënten verwachten wij juist een afname van hersenactiviteit.

Onderzoekers: Alzheimer Centrum Nijmegen
Start: december 2010
Duur onderzoek: 48 maanden
Bijdrage Alzheimer Nederland: € 50.000. Daarnaast draagt NWO €200.000 bij door middel van de Toptalent subsidie. Het Alzheimer Centrum Nijmegen draagt zelf 70.000 euro bij.