Alzheimer Nederland

Maartje Kester

Biomarkers for Alzheimer's pathology; monitoring, predicting and understanding the disease.


Maartje Kester,
Vrije Universiteit medisch centrum

Samenvatting onderzoek
Maartje Kester deed verschillende onderzoeken naar biomarkers voor de ziekte van Alzheimer. Zij onderzocht het effect van APOE4-genotype op de waarden van biomarkers Amyloid beta 42 (marker voor amyloid pathologie), tau en ptau-181 (markers voor tau pathologie). Het APOE4-genotype is een bekende risicofactor voor Alzheimer, waarom is echter niet geheel duidelijk. Het is wel bekend dat dit genotype leidt tot meer amyloid stapeling (extracellulaire neerslag van eiwitten in abnormale vezelstructuren). Kester vond aanwijzingen voor het feit dat andere processen, zoals vasculaire schade, ontsteking en verminderd schadeherstel ook een rol spelen.

Daarnaast deed Kester onderzoek naar biomarkers voor het verloop van de ziekte en ontdekte dat een bepaalde verhouding van biomarkers (ptau-181/tau ratio) verband houdt met cognitieve achteruitgang (gemeten met MMSE) bij de ziekte van Alzheimer. Deze informatie kan in inzicht geven in de pathologische mechanismen die bepalend zijn voor agressiviteit van de ziekte.

Verder vond Kester nieuwe biomarkers die verband houden met het voortschrijden van de ziekte. Verandering in concentratie van specifieke biomarkers over de tijd (zoals isoprostanen) lijken meer gecorreleerd met ziekteprogressie dan specifieke markers (zoals A42). Het lijkt dat aspecifieke processen belangrijk zijn bij progressie van de ziekte van Alzheimer. De beschreven biomarkers zijn door Kester gemeten in hersenvocht, een bloedtest zou echter patiëntvriendelijker zijn.

Kester ontdekte ook dat bepaalde ontstekingsfactoren in bloed lagere waarden hebben bij patiënten met de ziekte van Alzheimer in vergelijking tot controlepatiënten. Hopelijk zijn we nu dichter gekomen bij een niet-invasieve test voor de ziekte van Alzheimer.