Antwoord

Een aantal jaar geleden was een glutenvrij dieet plotseling heel populair. Er verschenen boeken dat gluten de oorzaak waren van heel veel verschillende klachten. Van klachten als diarree en een opgezwollen gevoel tot heel veel andere klachten en ziektes. In Amerika verscheen zelfs het boek ‘Grain Brain’ van David Perlmutter, een boek dat in Nederland werd uitgebracht onder de naam ‘Het glutengevaar’. In dat boek wordt het verband gelegd tussen gluten en het ontstaan van dementie.

Gluten en gezondheid

Voor sommige mensen zijn gluten duidelijk slecht voor de gezondheid. Ze hebben coeliakie of glutenovergevoeligheid. (Zie ook thuisarts.nl.) Deze mensen moeten daarom graanproducten die gluten bevatten vermijden, zoals brood, pasta en koekjes. Een aantal jaar geleden ontstond echter ook de theorie dat gluten voor iedereen slecht zouden zijn. Ons lichaam zou niet gebouwd zijn voor het verwerken van gluten. 

Onderzoek naar gluten en dementie

Toen een kleine tien jaar geleden de theorie ontstond dat gluten ook dementie kunnen veroorzaken, konden we dit moeilijk ontkrachten. Het leek om heel veel verschillende redenen zeer onwaarschijnlijk, maar hard wetenschappelijk bewijs ontbrak. Wetenschappelijk onderzoek duurt jaren en mensen die zich zorgen maken willen graag -vandaag- een antwoord. Nu zijn er wel al een aantal grote studies uitgevoerd.

  • Een Zweedse studie uit 2015 vergeleek 8.800 mensen met coeliakie (kortom mensen die jarenlang een glutenvrij dieet volgen) en ruim 43.000 mensen zonder coeliakie. De onderzoekers vonden geen verschil in het risico op dementie tussen deze groepen
  • Een Amerikaanse studie uit 2021 onder ruim 13.000 vrouwen zonder coeliakie maar met grote verschillen in inname van gluten vond ook geen verschil in gevallen van dementie tussen de mensen met de hoogste en de laatste inname van gluten.

Graan bevat veel gezonde stoffen

Granen met gluten zijn volgens het Voedingscentrum ‘Een bron van koolhydraten, eiwit, vezels, ijzer, vitamine B1 en foliumzuur. Brood is daarnaast een belangrijke bron van jodium.’ Zomaar een glutenvrij dieet starten is daarom onverstandig, zeggen de experts. De kans om een tekort aan voedingsstoffen te krijgen is groot. Dit effect is zelfs zo groot dat de onderzoekers van het bovenstaande Zweedse onderzoek juist bang waren dat mensen met coeliakie méér risico op dementie lopen. Gelukkig bleek dat dus niet waar. Onder goede begeleiding is een dieet samen te stellen waarbij ook mensen met coeliakie alle belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgen.

Conclusie

Een theorie is makkelijk geboren, maar vaak moeilijk te ontkrachten. Een slim zakenman kan hier makkelijk een slaatje uit slaan. Het duurt immers jaren voordat de wetenschap je claims kan ontkrachten. De auteur van het boek dat we bovenin noemden, dr David Perlmutter, heeft met de verkoop van boeken en supplementen tot en met een zesdaagse ‘Brein detox retraite’ van 8.500 dollar heel veel geld verdiend. En nu de gluten-hype over zijn hoogtepunt is? Geen probleem. Dan adviseert een slim zakenman toch gewoon iets anders. Zijn nieuwste boek staat al weer vol met nieuwe adviezen!

Ontvang de gratis brochure 'Kans verkleinen op dementie'

Wil je meer weten over risicofactoren voor dementie en praktische tips om je risico te verminderen? Vraag dan de gratis brochure aan ‘Kans op dementie verkleinen’ met daarin:

  • Informatie over risicofactoren van dementie
  • Tips voor gezond leven
  • Tips om je brein actief te houden