Frontotemporale dementie (FTD)

Frontotemporale dementie (FTD) komt vaak voor op jongere leeftijd. Veranderingen in het gedrag vallen meestal als eerste op. Ook taal en spraak kunnen aangetast zijn. Deze vorm van dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de temporaalkwab (taalgebied) afsterven.

Een van de meest opvallende kenmerken van frontotemporale dementie is dat deze ziekte al op relatief jonge leeftijd voorkomt. Het grootste deel van de mensen die de ziekte krijgt, is tussen de 40 en 60 jaar. Op jonge leeftijd is het -op de ziekte van Alzheimer na- de meest voorkomende vorm van dementie.

Symptomen

De eerste verschijnselen zijn afhankelijk van de plaats in de hersenen die beschadigd raakt.

  • Heftige veranderingen in gedrag, taalvaardigheid en motoriek kunnen wijzen op FTD. 
  • Geheugenproblemen volgen vaak pas in een later stadium.

Symptomen FTD >

Doe de geheugentest

✔Al meer dan 350.000 keer ingevuld

Start de geheugentest

Varianten FTD

Er zijn drie varianten frontotemporale stoornissen, die bepaald worden door de eerste symptomen die optreden: 

  • De gedragsvariant: Mensen met deze vorm van frontotemporale dementie vertonen opmerkelijke veranderingen in hun gedrag, persoonlijkheid, emoties en het beoordelen van situaties.
  • De taalvariant: Mensen met deze vorm van frontotemporale dementie hebben problemen in de taalvaardigheid, zoals moeite met spreken, begrijpen, lezen en schrijven. 
  • De bewegingsvariant: Deze vorm wordt gekenmerkt door veranderingen in iemands motoriek en moeilijkheden met bewegen, zoals trillen, moeite met lopen, vaak vallen en problemen met de coördinatie.

Varianten van frontotemporale dementie >

Frontotemporale dementie verloop

Het verloop van frontotemporale dementie (FTD) is onvoorspelbaar. Sommige mensen gaan snel achteruit, terwijl het verloop bij anderen geleidelijker gaat. In eerste instantie vallen veranderingen in sociaal gedrag op. Deze verschijnselen worden steeds iets duidelijker. In de late fases van de ziekte is er geen onderscheid meer tussen de drie varianten van FTD.

Verloop van FTD >

 

Wat gebeurt er in de hersenen?

De frontaalkwab regelt ons gedrag. We gebruiken dit hersendeel om keuzes te maken, plannen te maken en onze coördinatie te regelen. We toetsen met de frontaalkwab of ons (geplande) gedrag voldoet aan onze normen en waarden. De temporaalkwab speelt ook een rol in ons gedrag maar is vooral belangrijk voor taal en spraak. Bij frontotemporale dementie sterven de hersencellen in de frontaalkwab af.

 

Levensverwachting frontotemporale dementie 

De levensverwachting bij FTD is gemiddeld zes tot acht jaar na de diagnose. Veel mensen overlijden aan een longontsteking. Dit komt doordat mensen slikstoornissen krijgen wanneer het motorisch deel van de hersenen wordt aangetast. 

Uitleg over frontotemporale dementie

Gratis brochures aanvragen

Brochure:
Is het dementie?

✔ Gratis in je mailbox 
✔ Inclusief Geheugentest

Brochure aanvragen

Brochure: Fronto-
temporale dementie

✔ Alles over oorzaken, kenmerken en verloop

Brochure aanvragen

Meer lezen

Verschil ziekte van Pick en frontotemporale dementie

Frontotemporale dementie is ook bekend als de ziekte van Pick. Dit is de gedragsvariant van FTD. Bij sommige patiënten zijn de hersencellen in de frontale en temporale kwabben ballonvormig en opgezwollen. Deze cellen worden 'pickcellen' genoemd. Bij de meeste gevallen van FTD zijn deze specifieke cellen niet aanwezig. Daarom gebruiken we meestal de meer algemene naam frontotemporale dementie.

Erfelijke vormen van frontotemporale dementie

In 25 tot 40% van de gevallen is frontotemporale dementie erfelijk. Deze erfelijke vormen worden veroorzaakt door een afwijkend gen. Hierdoor functioneert het tau-eiwit, dat een rol speelt in het transport van stoffen in de hersencel, niet goed meer en sterft de hersencel uiteindelijk af.

Lees meer over erfelijkheid bij FTD

Werk en dementie

Collega's hebben vaak in de gaten dat er dingen op het werk niet goed gaan. Als iemand met dementie nog werkt, is het daarom verstandig om de diagnose snel te vertellen op het werk. Dit geeft duidelijkheid. Eventueel kan de partner helpen om het nieuws te vertellen. Het is belangrijk om de wensen en mogelijkheden met de werkgever te bespreken, zoals aangepast werk of vroegpensioen.

Lees meer over arbeid en dementie

Andere vormen van dementie

Dementie is een verzamelnaam voor ruim 50 ziektes. Bekijk hier andere vormen van dementie:

Een toekomst zonder dementie

1 op de 5 mensen krijgt dementie. Alleen door méér onderzoek kunnen we dementie stoppen.
Help mee voor een toekomst zonder dementie en ontvang als dank het Vergeet-mij-niet-speldje. ♥

Help mee en doneer

Voor een beter leven met en een toekomst zonder dementie.
Maandelijks
Jaarlijks
Kies ander bedrag >Doneren