Factsheet cijfers en feiten over dementie

Wat is dementie?

  • Dementie is een ziektebeeld waarbij de geestelijke vermogens ernstig zijn afgenomen. Als gevolg hiervan kan iemand dagelijkse handelingen, die voorheen moeiteloos werden gedaan, minder goed of niet meer uitvoeren. Het gaat dan om handelingen als zich aankleden, het bereiden van voedsel, correcte inname van medicatie, of het betalen van rekeningen.
     
  • De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer (70%), gevolgd door vasculaire dementie (16%).
  • Mensen met dementie leven gemiddeld 8 jaar met de ziekte. Gedurende het ziekteproces neemt zowel het aantal als de ernst van de klachten toe. Er is geen genezing mogelijk voor dementie. Uiteindelijk overlijdt een patiënt aan de gevolgen van dementie. Dementie is na kanker en hart- en vaatziekten de meest voorkomende doodsoorzaak in Nederland.

Lees de factsheet 'Wat is dementie?' voor meer informatie over dementie
 

Hoeveel mensen lijden aan dementie?

  • In Nederland hebben ruim 280.000 mensen dementie.

    - Hiervan zijn er 12.000 jonger dan 65 jaar.
    - Hiervan wonen er ruim 80.000 in verpleeg- of verzorgingshuizen.
    - Hiervan hebben er ruim 100.000 nog geen diagnose.

  • Ieder uur krijgen vijf mensen in Nederland dementie. Erkenning duurt echter lang. Gemiddeld duurt het 14 maanden voordat de diagnose wordt gesteld. Bij jonge mensen duurt dit gemiddeld meer dan vier jaar.
     
  • Het aantal mensen met dementie zal als gevolg van de vergrijzing in de toekomst explosief stijgen naar meer dan een half miljoen in 2040. Tot 2050 zal het aantal mensen met dementie verder oplopen naar ruim 620.000.
     

Wat is de impact van dementie?

  • Dementie is volgens artsen en onderzoekers de volksziekte met de hoogste ziektelast voor de patiënt.
     
  • Dementie is de volksziekte met de hoogste zorgkosten. In 2017 zijn de kosten voor dementiezorg 9,3 miljard. Dit komt overeen met 9,5% van de totale kosten in de Nederlandse gezondheidszorg. Zo’n 60% van de zorgkosten voor mensen met dementie, ging in 2017 naar intramurale zorg (voornamelijk verpleeghuizen).
     
  • Ongeveer 74% van de mensen met dementie woont thuis en wordt verzorgd door hun naaste familie en/of omgeving, de zogenaamde mantelzorgers.

    - Er zijn ongeveer 350.000 mantelzorgers van mensen met dementie.
    - Maar liefst 31% van de mantelzorgers zorgt meer dan 40 uur per week voor zijn naaste.
    - Ongeveer 36% combineert de mantelzorg met een baan.
    - De gemiddelde leeftijd ligt op 64 jaar, en 72% is vrouw.

  • Ruim de helft (52%) van de mantelzorgers van mensen met dementie is zwaar belast. 3% van de mantelzorgers is zelfs overbelast. Als de mantelzorger de ondersteuning van iemand met dementie niet meer aankan, is dat een belangrijke reden voor opname in een verpleeg- of verzorgingshuis.
  • Tegenover de sterke toename van mensen met dementie staat de afname van de beroepsbevolking. In 2019 zijn er 42 potentieel werkenden op iedere dementiepatiënt. In 2050 zijn dat er naar verwachting nog maar 17.


Risico op dementie

  • Leeftijd is de belangrijkste risicofactor voor dementie. De kans op dementie neemt sterk toe met de leeftijd:

    - Ruim 8% van de mensen boven de 65 jaar heeft dementie.
    - Ruim 25% van de mensen boven de 80 jaar heeft dementie.
    -
     Ruim 40% van de mensen boven de 90 jaar heeft dementie.
     
  • De kans is 1 op 5 dat iemand in zijn leven dementie krijgt. Bij vrouwen is dit 1 op 3, doordat de levensverwachting van vrouwen hoger is. Bij mannen 1 op de 7.
  • Erfelijke vormen van dementie zijn zeldzaam. Deze vormen van dementie treffen mensen vaak al ver voor het 65e levensjaar. Iemand met een eerstegraads familielid (ouder, broer of zus) die na het 65e levensjaar dementie kreeg, heeft zelf slechts een klein verhoogd risico op de ziekte.
     
  • De zeven belangrijkste beïnvloedbare risicofactoren van dementie zijn:
  1. Lage mentale activiteit (tijdens het leven weinig uitdagingen in werk, hobby, sociale activiteiten en opleiding)
  2. Roken
  3. Weinig bewegen
  4. Depressie
  5. Hoge bloeddruk (vanaf middelbare leeftijd)
  6. Diabetes
  7. Sterk overgewicht (vanaf middelbare leeftijd)