De Boodschappenroute loopt van het Odensehuis naar het winkelcentrum aan de Stadionweg. Deelnemers van het Odensehuis gingen vaak niet mee als er even boodschappen werden gedaan, omdat het lastig was om de weg te vinden. Een samenwerking van stadsdeel zuid, Alzheimer Architecture, BuurtUp, Natural Media Experts en een communicatieadviseur heeft onderzoek gedaan naar een wandelroute van het Odensehuis naar het winkelgebied. Deelnemer Silvy Ramsche woont zelf vlak bij het winkelcentrum. “De boodschappenroute heb ik nog niet nodig om mijn weg te vinden!” Maar ze herkent wel wat Henri Snel vertelt over het belang van de inrichting van de publieke ruimte: “Ik vind het heel mooi dat er op deze manier rekening wordt gehouden met mensen met dementie.” 

Een wereld te winnen 

Henri Snel is al jaren betrokken bij het Odensehuis en, als oprichter van Alzheimer Architecture, bij onderzoek naar ‘dementievriendelijke inrichting’. Daar valt nog een wereld te winnen. “Toen ik op zoek ging naar een geschikt verpleeghuis voor mijn moeder die Alzheimer had, schrok ik van de inrichting van sommige verpleeghuizen. Zo donker! Daarom zijn we begonnen met onderzoek naar de impact van omgeving op de kwaliteit van leven. Mensen met dementie zien de wereld anders dan anderen: kleur, licht en bijvoorbeeld patronen hebben een grote impact op hen.” Daarnaast benadrukt Snel het belang van samenwerking tussen gemeenten en onderwijsinstellingen om onderzoek naar een hoger niveau te tillen: “Betrek onderwijsinstellingen bij dit soort initiatieven! Zo krijg je meer grip op waarom en hoe je iets opzet, en kun je reflecteren en leren.” 

Simpel en herkenbaar 

De Boodschappenroute is nadrukkelijk samen met mensen met dementie ontworpen. Snel: “Je moet mensen met dementie serieus nemen en naar hen luisteren om erachter te komen wat werkt.” Op stoeptegels is de route aangegeven. Snel: “Naarmate we ouder worden kijken we meer naar de vloer dan dat we om ons heen kijken. Daarom is een stoeptegel een goede plek voor de markeringen van de route.” De logo’s zijn simpel en herkenbaar, en bij oversteekplaatsen wordt opgeroepen om goed op te passen. Uiteraard moest er bij het plaatsen van de tegels rekening gehouden worden met de regels van de gemeente, zo is bijvoorbeeld milieuvriendelijke verf gebruikt. “Daarom is het handig als de gemeente direct betrokken is, zodat dit soort dingen niet pas achteraf blijken”, aldus Snel. 

Betrokken bij de buurt 

Andor Kwee van de gemeente Amsterdam was als gebiedsmakelaar betrokken bij het project. De gebiedsmakelaar houdt zicht op wat mensen in de buurt belangrijk vinden. “Eigenlijk zijn dit soort initiatieven voor de gemeente heel eenvoudig: je moet vooral betrokken en geïnformeerd blijven. We hebben het gesprek gevoerd met het Odensehuis om te kijken waar zij mee bezig waren en zo kwamen we bij de Boodschappenroute. Als de gemeente weet wat er speelt in de wijk en actief vraagt wat er nodig is, is het vaak zo geregeld. Mensen in de wijk weten vaak zelf heel goed wat er nodig is. Als gemeente kijken we vooral waar we kunnen ondersteunen.” 

Meer maatwerk: van Oldambt tot Roermond

Tijdens het maken van het boekje Maatwerk werd de wereld overvallen door een crisis van ongekende omvang. Mensen met dementie en hun mantelzorgers zijn door de coronacrisis hard geraakt. Zorg en ondersteuning viel weg en bovendien werden sociale contacten – zó belangrijk – beperkt. Tegelijkertijd zagen we mooie voorbeelden van creativiteit en maatwerk, om toch een alternatief te bieden en in contact te blijven. Op veel plekken werden de handen ineen geslagen en werd gekeken wat wél mogelijk was. Een aantal van deze initiatieven willen we koesteren en na de coronacrisis behouden. Laat je inspireren! Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, maar je kunt doorgaan op wat er al is en dit toepassen op je eigen realiteit, dicht bij de mensen. Maatwerk dus.

Download het boekje en laat je inspireren