Dementieonderzoek in tijden van pandemie - blog Dr. Wiep Scheper

Normaal zijn wij als onderzoekersgroep aan het Amsterdam UMC/VU iedere dag in het lab bezig om te ontrafelen wat er gebeurt in hersencellen tijdens dementie. De acute dreiging die ook zeker onze patiënten opeens treft, raakt ons ook in het hart. Hersenonderzoek is typisch iets van de lange adem. Een klein puzzelstukje dat ons dichter bij een oplossing brengt kost vaak jaren. Gelukkig kan een vaccin of medicijn voor een virusinfectie in kortere tijd gevonden worden. Van afstand volgen wij met bewondering het geweldige werk dat onze collega’s virologen met man en macht nu verzetten!
 

Lockdown, wat nu?

Inmiddels zitten we meer dan een maand in de “intelligente lockdown”. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop wij ons onderzoek kunnen voortzetten. We werken zoveel mogelijk van huis, maar we willen -misschien wel meer dan ooit- bijdragen aan een oplossing voor dementie. Daarom proberen we ook een aantal belangrijke experimenten waarin al zoveel tijd en geld geïnvesteerd is door te laten gaan. Dit vergt veel flexibiliteit, creativiteit en teamspirit.
 

Onderzoek naar eiwitklontering

Bij de ziekte van Alzheimer en bepaalde vormen van Frontotemporale dementie gaan hersencellen kapot doordat het eiwit tau gaat klonteren. Ons onderzoek richt zich vooral op hoe tau klontering ertoe leidt dat hersencellen kapot gaan. In hersencellen in een kweekschaaltje kunnen we tau klontering nabootsen. Een belangrijke ontdekking is vorig jaar door ons team en met name Vera gedaan. Tau klontering zorgt voor de vorming van GVBs. Dit zijn speciale structuurtjes in de hersencel waar foute eiwitten worden afgebroken. De vraag is echter: is het goed dat die GVBs ontstaan en moeten we het stimuleren? Of is het juist iets dat we moeten remmen om de hersencel te beschermen? We moeten meer weten van die GVBs!

Hoe komen we verder als we bijna niet in het lab terecht kunnen?

Onderzoek in estafette

Maar hoe komen we verder als we bijna niet in het lab terecht kunnen? Marta had voor de lockdown een experiment met tau klontering ingezet om GVBs verder te onderzoeken. Ernesto heeft dit experiment voor haar afgemaakt en de resultaten met haar gedeeld. Vera had net een experiment afgewerkt dat hier mooi bij aansluit. Marta, Vera en Ernesto hebben samen met mij een vervolgproef bedacht die we tijdens de huidige situatie kunnen doen. Kim is vandaag even op het lab en doet de eerste stap voor haar collega’s. Morgen doet Vera de 2e stap. Een collega van de afdeling (die niet eens aan dementie werkt) heeft aangeboden de 3e stap te doen, omdat ze toch op het lab moet zijn volgende week. Ernesto gaat het experiment uiteindelijk afronden, waarna we de resultaten kunnen bekijken.


Het onderzoek gaat door!

Het onderzoek gaat door met flexibiliteit, creativiteit en teamspirit. Grappig genoeg zijn dit tegelijkertijd drie belangrijke voorwaarden om goed onderzoek te doen en dat is een positieve uitkomst van deze lastige situatie. Roeien met de riemen die je hebt levert (ook) nieuwe inzichten op!
 

Dr. Wiep Scheper

Teamleader Molecular Neurodegeneration

Vrije Universiteit Amsterdam

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door