Mensen met dementie tussen wal en schip bij zorg en ondersteuning thuis

Mensen met dementie tussen wal en schip

Deze week zijn er twee rapporten verschenen over de Hervorming van de Langdurige Zorg. Op 29 januari verscheen het rapport ‘Het organiseren van langdurige zorg en ondersteuning voor thuiswonende patiënten' van het onderzoeksinstituut NIVEL. Op 31 januari publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) De Wmo 2015 in praktijk. De ervaringen van praktijkondersteuners en gemeenten staan in de rapporten centraal. De zorg en ondersteuning thuis, zowel vanuit de wijkverpleging als vanuit de Wmo, blijkt niet op orde.


Het aanbod sluit niet goed aan op de vraag, de toegang tot verpleeghuiszorg is sinds 2015 lastiger geworden en er zijn zorgen over de versnippering en tekorten aan casemanagement dementie. De rapporten bevestigen de zorgen van Alzheimer Nederland dat mensen met dementie tussen wal en schip vallen bij zorg en ondersteuning. “De signalen van praktijkondersteuners en gemeenten zijn voor ons helaas geen verassing. Het is onbegrijpelijk dat mensen met dementie nog steeds niet kunnen rekenen op zorg en ondersteuning die zij nodig hebben”, aldus Julie Meerveld, manager belangenbehartiging en regionale hulp.
 

Zorgvraag sluit onvoldoende aan op aanbod

Praktijkondersteuners geven in het NIVEL-rapport aan dat mantelzorgers steeds vaker overbelast zijn. Dit komt overeen met de signalen van mantelzorgers van mensen met dementie in onze Dementiemonitor. Praktijkondersteuners benoemen ook dat de werkdruk op de huisartsenpraktijk toeneemt doordat steeds meer kwetsbare ouderen langer thuis blijven wonen. Dit vergroot de problematiek om de juiste begeleiding naar zorg en ondersteuning (zoals dagopvang en huishoudelijke hulp) te bieden. De Wmo gaat uit van zelfredzaamheid; mensen die zelf aangeven welke zorg zij nodig hebben. Uit het SCP-rapport blijkt dat gemeenten worstelen met het goed toepassen van de Wmo bij mensen met dementie. Daarnaast bieden activiteiten in de wijk te weinig structuur voor mensen met dementie. “We pleiten voor verbeteringen van de bekendheid en de toegankelijkheid van de zorg en ondersteuning thuis voor mensen met dementie en hun mantelzorgers”, aldus Julie Meerveld.
 

Toegang tot verpleeghuis verslechterd

Uit het NIVEL-rapport blijkt ook dat de toegang tot het verpleeghuis sinds 2015 lastiger is geworden. Praktijkondersteuners geven aan dat een woonvorm zoals een verzorgingshuis voor mensen met dementie ontbreekt. Het is kiezen tussen zelfstandig thuis blijven wonen of het verpleeghuis. Mensen met dementie en hun mantelzorgers ervaren hierdoor een hoge drempel voor opname in een verpleeghuis. Praktijkondersteuners maken zich zorgen over de spoedopnames die dit tot gevolg kan hebben. Alzheimer Nederland krijgt signalen dat het aantal crisisopnames momenteel stijgt. Dit terwijl mensen met dementie en hun mantelzorgers juist gebaat zijn bij een warme overdracht naar het verpleeghuis.
 

Aan de slag voor goede zorg en ondersteuning

“Terecht wordt in het onderzoek gesteld dat huisartsenpraktijken en wijkverpleegkundigen een spil zijn in de zorg voor thuiswonende patiënten. Mantelzorgers noemen het belang van casemanagement dementie als belangrijkste voorwaarde om het thuis langer vol te houden”, aldus Julie Meerveld. Volgens het NIVEL vraagt het versterken van samenwerking in de eerstelijnszorg om extra inspanningen. Hoewel de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars volgens het SCP is verbeterd, geven drie op de tien gemeenten aan dat de afstemming met verzekeraars slecht verloopt. Alzheimer Nederland roept zorgverzekeraars, zorgaanbieders en gemeenten op plannen en ambities om te zetten in resultaten. Mensen met dementie moeten kunnen rekenen op casemanagement dementie, de juiste zorg en (mantelzorg)ondersteuning op maat.

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door