Over weerbaarheid tegen dementie & cognitieve reserve. Blog: Jet Vonk

Jet Vonk

Bij twee personen met dezelfde mate van aangetaste hersencellen, kunnen de symptomen van dementie totaal verschillen.  Persoon A functioneert dan nog normaal, terwijl persoon B al tekenen van alzheimer laat zien. Er is dus geen één-op-één relatie tussen de werkelijke schade aan de hersenen door alzheimer en de symptomen die iemand laat zien. We gebruiken de term cognitieve reserve om het vermogen te beschrijven dat ons brein heeft om te compenseren en strategieën toe te passen zodat je nog normaal kunt blijven functioneren in het geval van hersenschade. Het hebben van een bepaalde cognitieve reserve beschrijft dus een mate van weerbaarheid die je hebt tegen dementie.

Cognitieve reserve en dementie
Onderzoek laat zien dat factoren in iemands leven, zoals onderwijsniveau, intellectualiteit, beroep en leesvaardigheid, allemaal samenhangen met hoe hoog diegene zijn cognitieve reserve is. Dat wil zeggen dat iemand die bijvoorbeeld veel leest over het algemeen meer beschadiging van hersencellen kan verdragen voordat deze alzheimer-kenmerken zoals vergeetachtigheid laat zien dan iemand die weinig leest. Met andere woorden: een hoog cognitieve reserve vertraagt de symptomen van de ziekte van Alzheimer. Helaas komt van uitstel geen afstel en zal een hoger cognitieve reserve de ziekte niet voorkomen. Ook is onderzocht dat wanneer de symptomen dan uiteindelijk toch optreden bij iemand met een hoog cognitieve reserve, de achteruitgang gemiddeld sneller gaat dan bij iemand die de eerste symptomen al redelijk vroeg laat zien. Onderzoekers denken dat dit komt doordat je cognitieve reserve je in een goede staat houdt tot een bepaalde drempelwaarde, maar dat de hersenen daarna helemaal geen compensatiemogelijkheid meer over hebben. Maar diegene heeft dan wel zo lang mogelijk normaal kunnen functioneren.

Verloop van dementie bij hoog cognitieve reserve en laag cognitieve reserve
Onderhoud
Opbouwen
Hoe meer cognitieve reserve je hebt, hoe beter je hersenen in staat zullen zijn om te compenseren voor het verlies van hersencellen bij alzheimer. Hoeveel cognitieve reserve je hebt, bepaal je grotendeels zelf. Net als dat je je fysieke conditie zelf in de hand hebt en deze kunt verbeteren door veel te bewegen en gezond te eten, zo kun je ook je mentale conditie op peil houden en verbeteren. Er zijn veel manieren om je hersenen actief te houden tijdens je leven. Je kunt natuurlijk denkpuzzels maken, strategische spelletjes spelen, en ingewikkelde wiskundeproblemen oplossen. Maar ook lezen, reizen, een muziekinstrument bespelen en sociaal zijn met anderen stimuleren de hersenen. Daarnaast is lichamelijke beweging ontzettend belangrijk - niet alleen voor ons hart en vaten, maar dus ook voor ons brein. En uiteraard speelt taal een belangrijke rol: een andere taal leren helpt de hersenen in goede vorm te houden. Zoals ik al eens eerder schreef heeft tweetaligheid een positieve invloed op het uitstellen van symptomen van alzheimer. Dit is dus omdat taal ook een van de factoren is die bijdraagt aan een hoger cognitieve reserve.

Net als met je lichamelijke conditie, moet je ook je mentale conditie goed onderhouden. Dus het beste medicijn om zo lang mogelijk op oudere leeftijd bij de les te blijven? Blijf intellectueel, sociaal en lichamelijk actief. And it's never too late to start - mocht je meteen willen beginnen met het leren/onderhouden van een andere taal.

Jet
Volg me op Twitter of Facebook

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door