Verhoogt de vroege overgang het risico op dementie?

Alzheimer Nederland kreeg een goede vraag:

Bij mijn moeder zijn, toen ze begin 30 was, haar eierstokken operatief verwijderd. Ze had daar toen veel last van vertelde ze wel eens. In die periode had ze ook last van somberheid/ depressies. Nu is bij haar op haar 67e alzheimer vastgesteld. Maar eigenlijk is dit al veel eerder begonnen.

Kan de ziekte van Alzheimer zijn veroorzaakt door het tekort aan oestrogeen?

Ik las op internet dat dit hormoon heel belangrijk is voor de hersenen.
 

Antwoord van Alzheimer Nederland

Dementie komt twee keer zo veel voor bij vrouwen dan bij mannen. De vraag waarom dit zo is, houdt wetenschappers al tientallen jaren bezig. Vrouwen leven gemiddeld langer en dat verhoogt het risico op dementie. Maar ook het verschil in de hormoonhuishouding tussen mannen en vrouwen is veel onderzocht. Dit onderzoek richtte zich op het effect van oestrogeen.


Oestrogeen en het brein bij dieren

In dierstudies keken ze naar de effecten van oestrogeen op het brein. De resultaten hiervan waren hoopvol. Oestrogeen bleek de hersenen op verschillende manieren te beschermen. Van invloed op het afweersysteem, tot aanmaak van antioxidanten. Maar ook de aanmaak van signaalstoffen voor het brein (neurotransmitters) werd verhoogd en de productie van schadelijke alzheimereiwitten werd juist verminderd.
 

Hormoonvervangingstherapie bij mensen

De positieve resultaten van de dierstudies leidden tot heel veel onderzoeken bij mensen. Onderzoekers hoopten dementie te voorkomen door bij oudere vrouwen oestrogeen toe te dienen. Dat deden ze via injecties, pillen of pleisters. Tienduizenden vrouwen ondergingen deze behandeling, waarbij ze soms tot wel vijf jaar de hormonen kregen toegediend.


Onderzoek gestopt

Zoals helaas vaker gebeurt bij het onderzoek naar dementie, bleek de praktijk heel anders dan de theorie. De vrouwen die hormonen kregen toegediend hadden niet minder, maar evenveel en vaak zelfs meer kans op dementie. Hetzelfde gold voor andere risico’s. Ook hart- en vaatziekten, borstkanker en hersenbloedingen kwamen vaker voor bij vrouwen die oestrogeen kregen toegediend.


Nederlands onderzoek

Ook in Nederland werd onderzoek gedaan naar oestrogeen. Zij keken naar vrouwen die juist vroeg of laat in de overgang kwamen. Ook zijn zagen geen verschil tussen vrouwen met een lange vruchtbare periode ten opzichte van een korte vruchtbare periode.


(Vroege) overgang geen invloed

Concluderend, heeft een vroege overgang, natuurlijk of na een operatie, waarschijnlijkheid geen invloed op het ontstaan van dementie. Hormoonvervangingstherapie is daarom niet nodig en wordt tegenwoordig door alle risico’s bij voorkeur ook niet toegepast. Alleen bij ernstige overgangsklachten kan een arts dit overwegen. Vaak wordt dan gekozen voor een kortdurende periode van hormoongebruik, om zo de risico’s te beperken.
 

Meer weten?

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door