‘Plus vijf, min dertig! Plus vijf, min dertig!’ galmde het door de zaal van Jaarbeurs Supernova. Dit is hoe de Life Sciences & Health Publiek-Private Samenwerking dag 2022 (LSH PPS dag) op dinsdag 22 maart 2022 werd ingeluid door Nico van Meeteren, directeur Health~Holland. Zonder te weten wat dit echt betekende, deed ik mee met de rest van het publiek. Al gauw kwam ter sprake dat mensen die niet wisten wat ‘plus vijf, min dertig’ was een hand moesten opsteken. Aarzelend stak ik mijn hand op, waarna alle blikken zich op mij richtten. Al snel nam Nico van Meeteren het woord en hij legde uit dat in 2019 door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Kennis- en Innovatieagenda 2020-2023 is opgesteld, waarin de ambities en doelen voor de gezondheid en zorg missies binnen het veld van publiek-private samenwerkingen staan opgenomen. Gezondheid is onmisbaar en de gedachte is dat het formuleren van deze missies richting geeft aan maatschappelijke, wetenschappelijke en bedrijfsmatige innovatieprocessen. Dit gehele proces moet leiden tot plus vijf levensjaren in goede gezondheid en het verminderen van gezondheidsverschillen met dertig procent. De LSH PPS dag is een ideale mogelijkheid om te werken aan ‘plus vijf, min dertig’, want het is een dag waarbij de publieke en private sectoren samenkomen om hun krachten te bundelen en innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor grote maatschappelijke uitdagingen rondom de transitie in gezondheid en zorg.

Dubbele vergrijzing

Na een korte introductie nam Lea Bouwmeester, Boundary Spanner bij BeBright en voorzitter van de redactieraad van ICT&health, ons mee in haar inspirerende verhaal rondom de transitie in gezondheid en zorg. In Nederland hebben wij het woord ‘vergrijzing’ losgelaten en wij spreken nu zelfs van een dubbele vergrijzing, waarbij er meer ouderen en meer oudere ouderen zijn. Er is dus een transitie nodig van ziekte en zorg, naar gezondheid en gedrag van mens en maatschappij. Dat houdt in: een gezondheidszorg waarin mensen met een aandoening niet zozeer vanuit een ziekte-oriëntatie worden benaderd, maar waar de nadruk ligt op het vergroten en behouden van de eigen gezondheid. Lea Bouwmeester motiveerde ons met voorbeelden waarbij digitale zorg en ondersteuning de last op de huidige gezondheidszorg kan verzachten. Al gauw transformeerde de zaal tot een broeiplaats van innovatieve ideeën, waarbij mensen uit het publiek een voor een nieuwe ideeën deelden om deze transitie verder te optimaliseren. Lea Bouwmeester sloot af met de woorden “alleen ga je sneller, samen kom je verder”.

Samenwerking tussen publieke en private partners

Naast het verkrijgen van inzicht over publiek-private samenwerking was er nog een reden waarom ik met grote belangstelling uitkeek naar deze dag, namelijk een sessie over “Een alzheimer bloedtest ontwikkelen: hoe werken publieke en private partners samen?”. Mijn wetenschappelijk onderzoek binnen het Alzheimercentrum Amsterdam is gericht op welke factoren van invloed zijn op de alzheimer bloedtest, onder andere onder begeleiding van prof. dr. Charlotte Teunissen. Zij is de eerste vrouw die in Europa benoemd is tot professor in de Neurochemie. Prof. Teunissen is werkzaam bij Amsterdam UMC en vormt een van de pilaren binnen Alzheimercentrum Amsterdam. In de sessie over de ontwikkeling van een alzheimer bloedtest gaat prof. Teunissen in gesprek met stakeholders Dinant Bekkenkamp (Alzheimer Nederland) en Koen Dewaele (ADx NeuroSciences) over de bloedtest die zij aan het ontwikkelen is, onder andere binnen het onderzoeksconsortium ABOARD (A Personalized Medicine Approach for Alzheimer’s Disease).

Discussiëren over de zin en onzin van diagnosticeren

Prof. Teunissen had een korte introductie gegeven over de ziekte van Alzheimer, de eiwitten die samenklonteren in de hersenen en de manier van diagnostiek, waarbij er naast de vraag naar symptomen en voorgeschiedenis, ook PET-scans en lumbaalpuncties worden verricht. Er is echter een minder invasieve en aanzienlijk goedkopere manier van diagnosticeren in ontwikkeling, namelijk een bloedtest waarbij er specifiek wordt gekeken naar bepaalde biomarkers die abnormaal zijn bij patiënten met ziekte van Alzheimer. Er kwam gelijk een levendig discussie op gang naar aanleiding van de eerste stelling ‘het heeft geen zin om de ziekte van Alzheimer te diagnosticeren’.

Als zesdejaars geneeskundestudent en liefhebber van wetenschappelijk onderzoek vond ik dat een vanzelfsprekende oneens. Hoewel, er waren meerdere mensen in het publiek die het eens waren met deze stelling: hun argument was dat het diagnosticeren geen nut heeft als de ziekte niet genezen kan worden. Hierop antwoorde Charlotte Teunissen dat enerzijds het ontwikkelen van een bloedtest voor de ziekte van Alzheimer volop aan de gang is maar anderzijds zijn de farmaceutische bedrijven ook druk bezig met het ontwikkelen van medicatie tegen ziekte van Alzheimer. De discussie werd interessant doordat er meerdere invalshoeken waren door grote verscheidenheid van het publiek dat deze sessie bijwoonde.

Het publiek bestond uit mensen van overheidsinstanties, patiëntenverenigingen, private instanties en wetenschappers. Er werd volop gediscussieerd over belang van private bedrijven bij de ontwikkeling van een bloedtest en of het samenwerken met bedrijven onderzoekers minder onafhankelijk maakt. Charlotte Teunissen sloot af met dat er al een bloedtest heel ver in ontwikkeling is voor de diagnose van de ziekte van Alzheimer, en de bedoeling is dat deze binnen vijf jaar geïmplementeerd is, tenminste in geheugenklinieken.

Inspireren met impact

Na een korte pauze nam ik deel aan een sessie over inspireren met impact. Tijdens deze sessie werd er op verschillende manieren aandacht besteed aan het genereren impact. Er werden ervaringen gedeeld en tips en tricks gegeven over een impact strategie: hoe onderzoekers ervoor kunnen zorgen dat hun onderzoeksresultaten een plek vinden in de maatschappij en hoe zij burgers, overheid, bedrijven en andere onderzoekers hierbij kunnen betrekken.

Inspirerende dag

Concluderend, de LSH PPS dag was zeer inspirerend en gaf mij inzicht in het belang van publiek en private samenwerking. Als geneeskundestudent en aanstaande arts dacht ik dat mijn ultieme doel als wetenschapper zou zijn om een aantal artikelen te schrijven en te publiceren. Maar vandaag is daar een verandering in gekomen. Ik ga mijn verdere carrière tegemoet met de gedachte dat mijn ultieme doel en impact niet stopt bij het publiceren van een artikel, maar bij het implementeren van mijn onderzoeksresultaten in de maatschappij.

Over ABOARD

ABOARD is een nationaal, publiek-privaat project waar meer dan 30 partners hun krachten bundelen om te werken aan een toekomst met gepersonaliseerde diagnostiek, predictie en preventie van de ziekte van Alzheimer.