Ga direct naar de contentGa direct naar de content

Dankzij wetenschappelijk onderzoek weten we inmiddels dat ongeveer 40% van alle gevallen van dementie kan worden toegeschreven aan beïnvloedbare risicofactoren. Dat betekent dat mensen zelf iets aan die factoren kunnen doen om het risico op dementie te verlagen. Enerzijds zijn dat leefstijlfactoren zoals roken, hoge bloeddruk en overgewicht. Anderzijds wordt het risico op dementie ook beïnvloed door onze leefomgeving, zoals luchtvervuiling. Deze bevindingen bieden veel perspectieven om het risico op dementie in de toekomst te verlagen. 

Doelen van BIRD-NL  

Het BIRD-NL consortium heeft als voornaamste doel de preventie van dementie te verbeteren door beter inzicht te krijgen in zowel de beïnvloedbare risicofactoren als beschermende factoren die van invloed kunnen zijn op dementie. Om dit te bereiken, is het van essentieel belang dat een breed publiek kennis neemt van deze risicofactoren. Daarnaast is het noodzakelijk om de ziektemechanismen beter te begrijpen, zodat we gerichte interventies kunnen ontwikkelen. Tegelijkertijd blijft nog 60% van het dementierisico onverklaard. Dit onderstreept de noodzaak voor verder onderzoek naar nieuwe risicofactoren.  

Onderzoeksrichtingen 

BIRD-NL richt zich op vier verschillende onderwerpen, die samen richting geven aan de preventiestrategie tegen dementie in Nederland. 

Kennis en perceptie van dementierisico en risicofactoren (PERCEIVE) 

In dit project onderzoeken wij wat mensen momenteel over dementie weten, aan welke informatie zij behoefte hebben, en hoe we deze informatie kunnen afstemmen op verschillende doelgroepen. Samen met burgers zetten wij deze kennis om in innovatieve educatiemiddelen die publiekelijk toegankelijk zullen worden gesteld.  

Identificeren en begrijpen van aangrijpingspunten voor preventie (EXPLAIN) 

Dit project richt zich op het verkrijgen van een beter begrip van zowel bekende risicofactoren als het identificeren van nieuwe risicofactoren voor dementie. Hierbij beschouwen we algemene omgevingsfactoren (zoals luchtvervuiling), maar ook persoonsgebonden factoren (bijv. sociale netwerk, rookgedrag, fysieke activiteit), evenals biologische factoren (zoals het genoom). Daartoe maken wij onder meer gebruik van onderzoeksgegevens van meer dan 240.000 Nederlanders aan veelal langlopende dementieonderzoeken. Deze onderzoeken zijn zorgvuldig geselecteerd om een representatief beeld te geven van de diverse samenleving in Nederland. 

Risicostratificatie en dementiepredictie (PREDICT) 

Het primaire doel van dit project is om de voorspelling van het dementierisico van individuen betrouwbaarder te maken. Dit kan helpen om mensen gerust te stellen of, indien nodig, hen door te verwijzen naar medische specialisten voor verder onderzoek en gericht advies. Daarnaast kan een betrouwbare schatting van het risico helpen bij het identificeren van deelnemers voor medicijnonderzoek die het meeste baat hebben bij een nieuw (preventief) geneesmiddel. Ook stelt het ons in staat om gezondheidscampagnes en -interventies effectiever te richten op de juiste doelgroep.  

Vormgeven aan optimale interventies voor dementiepreventie (PREPARE) 

Kennis over risicofactoren en beschermende factoren voor dementie moet uiteindelijk vertaald worden naar het meest effectieve preventiebeleid op bevolkingsniveau, waarbij tevens aandacht is voor de beste preventieve behandelingen voor het individu. In dit project bieden we concrete handvatten door het in kaart brengen van het verwachte (hypothetische) effect van verschillende strategieën en de onderliggende mechanismen. De opgedane kennis wordt samengebracht in een rapport met aanbevelingen voor preventiebeleid en daadwerkelijke interventiestudies tegen dementie.  

Deelnemers adviesgroep BIRD-NL project gezocht

Voor het PERCEIVE gedeelte van dit project zijn de onderzoekers op zoek naar deelnemers voor een adviesgroep. Deze groep geeft advies hoe het onderzoek eruit moet komen te zien. Iedereen boven de 18 jaar met interesse in het voorkomen van dementie kan meedoen.

BIRDs in formatie

BIRD-NL is een samenwerkingsverband tussen Erasmus MC, Amsterdam UMC, Maastricht University, Pharos, Rijksuniversiteit Groningen, UMC Groningen, Erasmus Universiteit Rotterdam, BK-Waarneming, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, de Hersenstichting en Alzheimer Nederland. Hierin verenigen academici, zorgverleners, patiënten en beleidsmakers van verschillende achtergronden en onderzoeksvelden, zoals epidemiologie, maatschappelijk gezondheidszorg, psychologie, neurologie, ouderengeneeskunde, huisartsgeneeskunde, neurowetenschappen en genetica. Het project wordt geleid vanuit het Erasmus MC door dr. Frank Wolters en prof. dr. Arfan Ikram.  

BIRD-NL partners

Contact

Meer weten over BIRD-NL? Projectmanager Amber Yaqub ([email protected]) staat u graag te woord.