Alzheimer café Arnhem verslag november

De aangepaste Euthanasie Code bij dementie

Het onderwerp van deze avond was ‘Dementie en het zelfgekozen levenseinde’. Ook deze keer werd de avond geopend met een mooi, door Con van Roden, geschreven lied met als titel “Loslaten”, waarin hij eigen ervaring en die van anderen had verwerkt rond dit thema.

De heer Jan de Wit, voorlichter van de NVVE (Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde) hield een heldere presentatie over het belang van een goed opgestelde wilsverklaring wanneer iemand met de diagnose besloten heeft om niet het hele ziekteproces tot het einde toe mee te willen maken.

Hij maakte gebruik van een stappenplan, waarin de opeenvolgende fases in de voorgang van dementie als uitgangspunt werden genomen.

De wilsverklaring

Zeer belangrijk is het om te beginnen met het opstellen van een Wilsverklaring in de beginnende fase van dementie, als de diagnose net gesteld is. 

In deze wilsverklaring moet zo helder en duidelijk mogelijk staan beschreven wanneer degene met dementie het sterven verkiest boven (verder) lijden. Het gaat om het lijden dat de persoon op dat moment ervaart en het lijden dat hij/zij in de toekomst voorziet. Wanneer is de grens bereikt om een vrijwillig einde te kiezen d.m.v. euthanasie boven het leven in een situatie die als ondraaglijk en uitzichtloos wordt ervaren.

Het regelmatig bespreken van deze wilsverklaring met de naasten en de huisarts is van groot belang, zodat zij zo goed mogelijk op de hoogte zijn van uw standpunten en wensen. Het gaat erom dat u in deze fase nog zeer goed weet wat uw opvattingen zijn en dit op een ondubbelzinnige manier kan communiceren met uw omgeving

Ook als de dementie zich nog wat verder ontwikkelt, kan de patiënt in staat zijn om met de arts te overleggen en te begrijpen wat de consequenties zijn van een keuze voor euthanasie.

Wordt er echter te lang gewacht met het maken van een wilsverklaring, dan neemt het besef van wat er aan de hand is steeds verder af. De mogelijkheid om zelfstandig en helder aan te geven wat men wil verdwijnt dan. Iemand wordt dan wilsonbekwaam.

Is er wel een schriftelijke euthanasieverklaring aanwezig en is deze regelmatig met de huisarts doorgenomen, dan is de wet sinds kort aangepast, zodat de arts kan handelen in de geest van wat de patiënt eerder heeft aangegeven. Het is in dat geval niet meer nodig om de patiënt expliciet bevestiging te vragen, ook niet als deze verward en tegenstrijdig communiceert.

Het behandelverbod

Naast het opstellen van een wilsverklaring zijn er nog andere belangrijke dingen om vast te leggen zolang de persoon met dementie dat nog zelfstandig en met een helder verstand dat kan. Het gaat dan om het opstellen van een Behandelverbod. Daarin staat wanneer een arts wel of niet door mag gaan met het inzetten van een behandeling.

In een z.g. ’Medische Volmacht’ staat welke persoon de regie kan overnemen als degene met dementie het zelf niet meer kan.

Op de website van de NVVE staan voor leden voorbeelden van een wilsverklaring, behandelverbod en medische volmacht.

Er is een steunpunt voor vragen over zelfgekozen levenseinde, voor advies. Er worden spreekuren gehouden en er is de mogelijkheid om een consulent in te schakelen, bv. om de eigen wilsverklaring te laten beoordelen. Voor juridische vragen kan men ook terecht. Na deze inleiding was er gelegenheid voor het stellen van vragen, o.a. wat er gebeurt als iemand in een verpleeghuis wordt opgenomen. Meestal is dan de eigen huisarts niet meer degene die de behandeling voortzet en is men afhankelijk van het beleid van de instelling als het gaat om euthanasie.

In de huidige situatie is het bijna onmogelijk om zelf een verpleeghuis uit te kiezen. Het beste advies is om een opname in een verpleeghuis te voorkomen. Dat vraagt veel moed van de persoon met dementie en dierbaren om voor die tijd te kiezen voor actieve levensbeëindiging door de huisarts.

 

Mevrouw van Dalen wacht

Na de pauze werd film ‘Mevrouw van Dalen wacht…’ vertoond. In deze film volgen we de jonge, onbevangen Naomi als zij een taakstraf uitvoert in een psychogeriatrische afdeling van een verzorgingstehuis.

Naomi neemt de kijker mee langs persoonlijke drama's van bewoners, de discutabele discussie over een zelfgekozen levenseinde bij dementie en de betekenis van geloof en keuzevrijheid. In hoeverre is het menselijk om je volledige waardigheid en bewustzijn te verliezen en toch in leven te moeten blijven? Dit is en blijft een moeilijk dilemma voor iedereen die hierbij betrokken is.

 

Op 14 december 2021 behandelen we het thema ‘lerend vermogen bij dementie’ in het Alzheimer Café Arnhem, want ook neurogenese en neuroplasticiteit stopt niet bij psychogeriatrische aandoeningen, het kost alleen wat meer moeite.

Stilte voor de geboorte,
stilte na de dood.
Het leven is geluid tussen
twee ondoorgrondelijke stiltes.

Isabel Allende

 

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door