Oog voor de juiste zorg voor mantelzorgers

Artikel komt uit Dordt Centraal van 23 september 2020

Jarenlang was Anneke Velthuizen (72) mantelzorger voor haar man Didi Waisapey tot het voor hun uitgeschoven, maar onvermijdelijke moment kwam dat een opname in een verpleeghuis noodzakelijk was. Maar stopt dan je rol als mantelzorger? Hoe blijf je betrokken bij de zorg voor je partner? En op welke wijze kan de best mogelijke zorg tot stand komen, ook voor de mantelzorger? Anneke heeft daar als ervaringsdeskundige een duidelijke mening over. Die heeft ze al eens gedeeld tijdens een Koffie Met....in bibliotheek Walburg en zou ze graag vaker willen uitdragen. Haar doel, missie zelfs, is mantelzorgers een stem geven.  

“Ik ben een Miep de regelaar, trek mijn mond wel open. Dan blijkt dat er mogelijkheden zijn. Als je niet zo mondig bent als ik, loop je de kans dat je die mist. En dat is zonde, ook voor de zorg, die op haar beurt gebaat is bij de kennis van een mantelzorger, of dat nu een partner, kind, familielid of iemand anders is. Niemand kent de persoon, de bewoner, tenslotte het beste als zijn naasten”, vat ze samen. “Ik wil mij voor mantelzorgers gaan hardmaken zodat dit alles nog ergens goed voor is geweest.” In april is haar geliefde man op 87-jarige leeftijd overleden. De emoties zitten nog hoog. “Daarom zou ik graag de opleiding ervaringsdeskundige volgen zodat ik mijn ervaringen kan inzetten, met wat meer emotionele afstand van mijn eigen verhaal. Zodat het niet ‘mijn’ verhaal, maar ‘het’ verhaal wordt.” 

Onbekende situatie

Haar man leed aan Alzheimer en leverde ook fysiek, steeds meer kwaliteit van leven in. En was uiteindelijk geheel rolstoelafhankelijk. Lange tijd verzorgde Anneke hem thuis tot dat, drie jaar geleden, echt niet meer langer ging. Opname in een verpleeghuis was onontkoombaar. “Dat is een moment dat je zolang mogelijk probeert uit te stellen zelfs als dat betekent dat je over je eigen grenzen heengaat. Noem het een gevoelsaspect. Ik wilde hem dingen besparen en een gevoel van geborgenheid en veiligheid geven. Dat hij altijd op me kon rekenen en dat ik er altijd voor hem zou zijn. Als het punt komt dat je dan toch moet loslaten, voelt dat als falen.” De dag dat Anneke haar man naar het verpleeghuis bracht, was een zwarte dag. “Je komt in een compleet onbekende situatie terecht. Er gebeurt dan zoveel met hem máár ook met jou. Jarenlang was ik mantelzorger geweest, had ik hem alles gegeven waarvan ik dacht dat hij het nodig had, 24 uur per dag, maar nu kwam ik thuis in een leeg huis vol verdriet en zorgen. Was wat hij aan het doen? Hoe zou het met hem gaan?...Punt van aandacht vind ik dan ook begeleiding voor mantelzorgers die in dit zwarte gat na de opname vallen. Wat hebben zij nodig op dat moment? Hoe kunnen zij worden ondersteund? Dat moet bespreekbaar zijn.”   

Second best

Anneke bezocht haar man elke dag en was betrokken bij zijn zorg. “Ik was zijn vertaler. Wie hij was en fijn vond. Ik kende hem en zijn gewoontes tenslotte door en door. Je wilt als partner daarin erkenning krijgen. Mijn man sprak zich niet direct uit, dat zat niet in hem, en later kon hij dat niet meer. Ik was zijn stem. Ik had verwacht dat daar meer aandacht voor zou zijn. Begrijp me niet verkeerd, hulde aan iedereen van de zorg die zich zo ontzettend inzet, helemaal in deze tijden van personeelstekort! Maar er is ruimte voor verbetering waarbij we hetzelfde doel voor ogen hebben; dat iemand het niet alleen goed heeft, maar zich ook thuis voelt. Thuis wonen kon Didi niet meer, het verpleeghuis noemden wij daarom altijd ‘second best’”, aldus Anneke. “Maar omdat je met zoveel verschillende mensen te maken hebt, met verschillende inzichten en meningen, er regelmatig wisselingen zijn, heb ik vaak opnieuw moeten vertellen welke zorg wij wenselijk achtten en wat de geschiedenis van mijn man was. Ik heb mijn mondje bij me, maar wat nu als je minder assertief bent? Eindigt je rol als mantelzorger dan bij moment van opname?”

Tussenpersoon

De inzet van bijvoorbeeld een tussenpersoon, mantelzorger-verpleging, zou een oplossing kunnen zijn, denkt Anneke. “Iemand die als tussenpersoon functioneert. Een verpleeghuis heeft niet alleen te maken met de man of vrouw die er woont, er zit ook een partner achter of een hele familie, mensen die veelal jarenlang mantelzorger zijn geweest en dus over heel veel expertise beschikken die het verpleeghuis gemak kan bieden. Deze tussenpersoon kan tevens inzichtelijk maken welke mogelijkheden er zijn voor mantelzorgers, want die zijn er wél degelijk maar niet altijd even zichtbaar. Zo kon ik bijvoorbeeld aanschuiven bij het multidisciplinair overleg met het gehele team. Ik vond het heel fijn dat ik daar mijn verhaal en ervaringen aan kon toevoegen. Hier wil ik me voor gaan inzetten. Mantelzorgers een stem geven, ondersteunen en de ruimte invullen voor verbetering. Door bijvoorbeeld mijn verhaal te delen tijdens Alzheimercafés, bij stichting MEE en wellicht nog andere belanghebbende instanties. Zodat mantelzorgers in staat blijven voor veiligheid, geborgenheid en ritme voor hun naasten te kunnen blijven zorgen.”

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door