De wondere wereld van dementie in het Alzheimer Cafe Roden

Alzheimer Café Roden donderdag 7 september 2017

Thema:          De wondere wereld van dementie

Gast:              Foppe de Lange, docent Drenthe College - Opleiding voor personen die                  werken met mensen met dementie.

Gespreksleider: Brenda van der Hoeven

Aanwezig circa 75 personen.

Brenda opent met een gedicht: “Als ik het niet meer weet”!

Aan de hand van een PowerPoint geeft De Lange de opzet van de avond aan en stelt zich de vraag: Wat is eigenlijk dementie?

Dementie is een niet aangeboren hersenaandoening, waarvan een 60 tal verschillende vormen bestaat. Het geheugen wordt aangetast en in de oriëntatie treden storingen op. In het verloop van de ziekte kennen we diverse fasen en ieder gedrag heeft zijn eigen betekenis.

Ter verklaring gebruikt hij de zgn. formule van Kitwood. Dementie = N+G+B+P+SC. Bij dementie hebben we te maken met N = neurologische afwijking, G = gezondheid. Een tal van ouderdomsziekten, zoals suikerziekte, verkalkingen e.d. kunnen het proces beïnvloeden, B = de biografie. Het kennen van de levensgeschiedenis van de patiënt kan veel verklaren en aan de hand van een tal voorbeelden wordt het belang van deze kennis verduidelijkt door de spreker. De P = de persoonlijkheid. Karakter en geaardheid valt te herkennen in het ziekteproces. Zo zal geen enkele persoon met dementie gelijk reageren. De één is lief en volgzaam, de ander opstandig of bang.  En tenslotte speelt de sociaal-culturele achtergrond een belangrijke rol.

De meest bekende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer (70%) gevolgd door vasculaire dementie en Lewy Body die samen ongeveer 20% voor hun rekening nemen. Bij de ziekte van Alzheimer krimpen de hersenen 20 a 25%. De symptomen hangen dan ook samen met de plaats waar de meeste krimp zich bevindt. Soms is dat de spraak, soms de motoriek. De Lange merkt op dat muziek heel lang in takt blijft. Oorzaak: Liedjes e.d. worden van heel jongs af aangeleerd en zetelen in verschillende plekken in de hersenen. Ook merkt hij op dat mensen met dementie problemen hebben met het zien van diepte. Dat is ook de oorzaak van het veelal onzeker lopen.

Het geheugen wordt eerst aangetast in het zgn. korte termijn geheugen. De laatste waarnemingen verwijden het eerst. Het lange termijn geheugen blijft langer. De patiënt gaat als het ware terug in de tijd. Herinnert zich jeugdjaren, herkent kinderfoto’s en vraagt naar zijn ouders.

Foppe de Lange vertelt over de amandelkern of het luikje. In dit gedeelte van de hersenen worden binnenkomende prikkels gescreend op gevaar. Wanneer de amandelkern aanslaat bij mensen met dementie kan dit een reactie van boosheid / agressie oproepen of zorgen voor vluchtgedrag. Het geheugen werkt niet of onvoldoende, de omgeving wordt niet meer herkend. Dit leidt soms meerderen keren per dag tot “oer-reacties” bij deze mensen die continue leven in angstige verwondering over wat hen overkomt.

Na de pauze betrekt Brenda de zaal in de discussie wanneer er een opmerking wordt gemaakt over het niet-willen-eten van mensen met dementie. Velen herkennen dit; een aantal doet suggesties om het eten te stimuleren.

Er wordt gevraagd naar het verschil tussen Alzheimer en dementie ten gevolge van Parkinson. Foppe de Lange vergelijkt het geheugen met een boekenkast. Bij Alzheimer verdwijnen steeds meer boeken volledig, te beginnen bij de exemplaren die het laatst zijn gekomen, bij Parkinson zijn de boeken soms tijdelijk niet te vinden.

Tenslotte wordt het belang van het levensboek nog eens geaccentueerd. Het maken van een levensboek met een patiënt kan heel belangrijk zijn, maar ook het kennen van de levensgeschiedenis voor de verzorgenden is van essentieel belang. Het kan zelfs een hulpmiddel zijn om vast te stellen in welke fase (van zijn leven) de mens met dementie zich bevindt.

 

 

 

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door