Vijftal ijvert voor meer begrip over dementie

Vijftal ijvert voor meer begrip over dementie
De kerngroep Bolsward Dementievriendelijk: Jannie de Vries, Gerda Breeuwsma, Antje Winia, Ans Haagsma en Loek Punt (v.l.n.r.).

BOLSWARD - Bolsward dementievriendelijk maken, dat is de missie van een kerngroep van vijf. De geplande theatervoorstelling ‘Dag Mama’, die als aftrap zou dienen, is uitgesteld naar volgend jaar, maar dat betekent niet dat ze stil zitten. De vijf kerngroepleden hebben een getrapte doelstelling. Via kennisvergroting zorgen voor acceptatie zodat mensen met dementie zo lang mogelijk mee kunnen blijven doen in de samenleving.

Het initiatief komt van Gerda Breeuwsma, die zelf zowel in de privésfeer als via haar werk met dementie te maken heeft. Zij ziet dat Heerenveen het stempel dementievriendelijk heeft en slaat aan het denken. ,,Dat moeten wij in Bolsward ook hebben”, borrelt bij haar op. ,,Deze doelgroep is heel kwetsbaar en kan soms niet goed meer voor zichzelf zorgen. Daar wil ik mij graag voor inzetten.”

Ze legt contact met Ans Haagsma, regiomanager van Patyna in Bolsward en langzaam breidt de groep zich uit. Ook Jannie de Vries (directeur Sociaal Collectief), Loek Punt (voorzitter afdeling Friesland van Alzheimer Nederland) en Antje Winia (casemanager Dementie van Thuiszorg Zuidwest Friesland) worden succesvol benaderd, zodat er een sterke basis staat. Van daaruit worden weer lijntjes uitgezet richting verenigingen, ondernemers en gemeente. Om maar aan te tonen dat het een maatschappijbreed thema is.

,,Er gebeurt al heel veel”, merkt Jannie de Vries op. ,,Maar het is erg versnipperd.” Ze opteert voor een bredere, gemeentelijke aanpak. ,,Ik heb dertig jaar in de kop van Noord-Holland gewerkt en gezien hoe geweldig het werkt als je partijen samen krijgt.”

Loek Punt: ,,Er is vanuit de overheid een Deltaplan Dementie opgesteld dat Alzheimer Nederland uitvoert. Heerenveen heeft dat nu als eerste gemeente in Friesland opgepakt, maar het is ook mooi om dat in eigen dorp of stad te doen, zoals nu in Bolsward. Het kan per gemeente verschillend worden ingevuld.”

Maar het begint, dat zijn de vijf leden met elkaar eens, met een stukje kennis. Ze roemen dan ook het initiatief van supermarkthouder Erik Kooistra (zie kader onderaan dit artikel), die zijn personeel gaat trainen. ,,Dat is heel mooi. We hopen dat meer ondernemers volgen. We willen ze dolgraag de weg wijzen.”

,,Dat is het unieke hier”, meent Breeuwsma. ,,Dat de middenstand er mee bezig is.”

Onwetendheid kan een grote belemmering zijn, voor zowel personeel als de persoon met dementie. ,,Je ziet dat iemand door de supermarkt dwaalt; hoe pak je dat aan?”, geeft Breeuwsma als voorbeeld. ,,Kennis en de vaardigheid om het gedrag te herkennen en te weten hoe je het beste contact kunt maken en iemand op de juiste manier kunt helpen zijn erg belangrijk.” ,,Zo kan het ook gebeuren dat iemand zijn pincode niet meer weet. Het is belangrijk om dan geduldig te blijven, de persoon gerust te stellen en te vragen hoe je kunt helpen.”

Antje Winia begeleidt in haar werk als casemanager Dementie van Thuiszorg Zuidwest Friesland veel mensen met dementie. Ze juicht het initiatief toe: ,,Het is fijn dat het breed onder de aandacht komt.” Ook zij herkent de ‘dwaalgevallen’. ,,Ik begeleid mensen in de thuissituatie. Ik heb ook wel eens gehad dat iemand teruggebracht werd naar huis. Dat is mooi.”

Loek Punt: ,,Dementie is lang taboe geweest. Schaamte. Mensen houden het binnen de deur. ‘Wij redden onszelf’, is vaak de gedachte. Zij zijn gewend om voor zichzelf te zorgen, in voor- en tegenspoed. Dit is dan tegenspoed.”

En dat terwijl de cijfers sterk toenemen. In gemeente Súdwest-Fryslân hebben 1700 inwoners de diagnose dementie. De verwachting is dat dit in 2050 is toegenomen tot 3500 inwoners met dementie, zo becijferde de kerngroep.

Hun doel is dus om mensen met dementie zo lang mogelijk hun normale leefpatroon te kunnen bieden. ,,Dat ze gewoon bij de biljartvereniging kunnen blijven”, geeft Breeuwsma als voorbeeld. ,,En niet worden buitengesloten als hun gedrag verandert.”

Winia: ,,De aandacht en gezelligheid zijn belangrijk.” ,,En dat ze zo lang mogelijk blijven doen wat voor hen bekend is”, haakt Haagsma in. Dat, in plaats van oordelen en buitensluiten omdat de situatie lastig wordt, is waar het vijftal voor pleit.

De vijf willen dementie zo breed mogelijk onder de aandacht brengen. Breeuwsma: ,,Dementie uit zich in vele vormen, soms heel schrijnend. Omarmen en acceptatie zijn dan belangrijk”. ,,Ook omdat mensen lang thuis blijven wonen”, voegt Winia daar aan toe. ,,Het is als samenleving nodig om daar op ingespeeld te raken.”

Ook praktische zaken, noemt De Vries als aandachtspunt. ,,De fysieke leefomgeving. Zijn de borden in de stad duidelijk? Het is belangrijk dat je met elkaar naar de looproutes kijkt. Deze moeten zo dementievriendelijk mogelijk”, is haar mening.

Loek Punt vat het hele verhaal nog eens kernachtig samen: ,,De boodschap is om mensen met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen. Dit kan door de kennis te vergroten. Dan volgt acceptatie. Acceptatie dat dit gedrag bestaat.”

,,Geen oordeel hebben over gedrag dat je niet begrijpt, maar denken: wat is hier aan de hand? Als we dat bereiken, is dat al heel mooi”, besluit De Vries.

--

Jumbo biedt trainingen aan personeel

Erik Kooistra, eigenaar van negen Jumbo Supermarkten, biedt zijn personeel de mogelijkheid trainingen te volgen over hoe om te gaan met mensen met dementie. Die cursussen gaan binnenkort van start.,,Je merkt dat er toch steeds meer verwarde mensen in de winkel komen. Die moet je op een andere manier benaderen”, legt hij uit.

Ook maakte hij de ziekte van dichtbij mee. ,,Mijn moeder had Alzheimer. Dat is echt een vreselijke ziekte. Er is vaak veel onbegrip vanuit de omgeving. Het is belangrijk dat je het signaleert, maar er normaal mee blijft omgaan.”

Als hij het vertaalt naar zijn supermarkten: ,,Bij diefstal gaan we zo iemand niet overdragen aan de politie.”

In elk filiaal kon zijn personeel zich inschrijven voor de trainingen. ,,Daar waren velen enthousiast over. Het is geen moeten, maar ik denk dat we in elke winkel wel tussen de tien en vijftien hebben die zich hebben ingeschreven.”

Kooistra trekt het echter breder. ,,Ik heb geprobeerd het landelijk op de kaart te zetten. Dat het onderdeel uitmaakt van het SSK Keurmerk (een keurmerk op het gebied van gebied van lokale betrokkenheid, personeelsbeleid en duurzaamheid, red). Dat is de volgende stap, maar daar is positief op gereageerd.”

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door