Thema nieuwsbrief nr. 13: corona

Dat dit het thema is, zal u niet verbazen. Het kleurt alles wat we doen en denken, al
maanden. Er gebeurt veel: verdriet, eenzaamheid, verwarring, bewondering voor alle harde werkers, maar ook respect voor mantelzorgers en mensen met dementie. Zij zijn op hun
huis aangewezen, geen activiteiten elders en (bijna) zonder bezoek , of wonen in een
zorgcentrum waar hun dierbaren niet mogen komen.

Laten we hopen dat er snel veilige oplossingen hiervoor komen. Het treft niet alleen
oudere mensen, zoals vaak lijkt in de pers. Ook op jonge leeftijd komt dementie voor en
ook partners kunnen jong zijn.
In deze Nieuwsbrief schrijft Koos Mechielsen, ook Alzheimer-vrijwilliger van onze afdeling,
een indrukwekkend verhaal over zijn vrouw die opgenomen is.
Op de site van Alzheimer Nederland is een speciale pagina ingericht over Corona en over
hoe je om kunt gaan met de coronamaatregelen als je naaste dementie heeft.
Ten slotte willen we u wijzen op een artikel in de Trouw waarin Julie Meerveld van
Alzheimer Nederland aangeeft waarom deze corona-crisis voor mensen met dementie in
verpleeghuizen zo extra ellendig is.

NIEUWS
Leven voor mensen met dementie en hun mantelzorgers extra zwaar
Door het coronavirus zijn ook de activiteiten van de Geheugensteunpunten en de
Alzheimercafés op de Oost-Veluwe afgezegd. Door al deze ontwikkelingen is het leven
voor mensen met geheugenproblemen of dementie, evenals voor hun mantelzorgers,
extra zwaar. Dagbestedingen zijn immers ook gesloten en sociaal contact, ook met
familieleden, is beperkt.

ONDERSTEUNING
Gelukkig zijn er in onze regio plaatsen waar u terecht kunt voor ondersteuning. Voor een
luisterend oor of voor een vrijwilliger die een keer met u of uw partner kan wandelen,
natuurlijk conform de richtlijnen van de RIVM. De coördinatoren van de Geheugensteunpunten, uw casemanagers, evenals de Alzheimer vrijwilligers van Geheugensteunpunten en van de Alzheimer Cafés zijn voor al uw vragen bereikbaar. Zij
kunnen u ook in contact brengen met anderen, zoals de organisaties die mantelzorgondersteuning bieden in Epe, Heerde, Hattem, Brummen, Voorst en Apeldoorn.
U kunt bellen of per email contact opnemen:
Geheugensteunpunt Epe/Vaassen: coördinator: Janine Verduijn, tel nr 06 82677999
(maandag, dinsdag en woensdag), E-mail: epe@hetgeheugensteunpunt.nl
Geheugensteunpunt Hattem: coördinator: Ellen Snijder, tel nr 06 12530048 (maandag t/m
donderdag), E-mail: hattem@hetgeheugensteunpunt.nl
Alzheimer Café Heerde: Fennie Tiemens: 06-15101849, E-mail:
alzheimercafe.heerde@alzheimervrijwilligers.nl
Geheugensteunpunt Apeldoorn: coördinator Marlies van Tongeren, tel nr 06 - 12677788
(dinsdag, woensdag en donderdag), E-mail: apeldoorn@hetgeheugensteunpunt.nl
Alzheimer Café Apeldoorn: Tonny Aalbers: tel nr 06 - 39090381, E-mail:
alzheimercafe.apeldoorn@alzheimervrijwilligers.nl
Geheugensteunpunt Brummen/Eerbeek: coördinator Heidi Nusselder, tel nr 06 -
284572299 (maandag en donderdag), E-mail: brummen@hetgeheugensteunpunt.nl
Consulent Mantelzorg Voorst: Annet Reimert, tel nr. 0571 – 287752 of 06 49019968, E-mail: a. reimert@mensenwelzijn.nl

KWETSBARE MENSEN: EEN SIGNAAL
Mensen met dementie zijn kwetsbaar, dat is bekend. In deze tijd waarin bezoek en contact heel beperkt is, lopen zij extra risico. Als mantelzorger, hulpverlener of vrijwilliger kunt u
zaken signaleren die waardevol zijn om aandacht aan te schenken. Zo’n onderwerp is
ondervoeding. U kunt dat niet direct zien aan de persoon zelf, maar mogelijk opmerken dat iemand niet meer gezond eet: te eenzijdig, te weinig, niet afgestemd op een eventueel
dieet. Mogelijk hebt u iets aan onderstaande informatie, oorspronkelijk gericht aan
huisartsen & verpleegkundigen in deze ingekorte vorm misschien voor u van belang.


KWETSBARE OUDEREN IN CORONATIJD
Ondervoeding bij ouderen komt vaak voor en wordt niet of onvoldoende gesignaleerd. In
deze tijd, waarin het coronavirus om zich heen grijpt, is het nóg belangrijker dat kwetsbare mensen voldoende, gezond en regelmatig eten en bewegen! Lastig, want juist nu moeten thuiswonende mensen zich zien te redden met minder fysieke sociale contacten. Ook de
sociale 'controle' op eet- en drinkgedrag is weggevallen. Hoe kunt u helpen en
ondervoeding ontdekken of beweging op gang brengen?

SIGNALEREN VAN ONDERVOEDING
Denk mee met kwetsbare mensen en adviseer hen geen maaltijden over te slaan of minder te eten dan gewend. Verwijs naar hulp bij boodschappen en adviseer eiwitrijke producten:
vlees, vis, gevogelte, melk en melkproducten, kaas, eieren, noten en pinda’s, sojaproducten en peulvruchten.
Als er reden tot zorg is, is het – ook nu – mogelijk om advies op maat te krijgen van een
diëtist. Bij huisarts of wijkverpleegkundige kunt u informeren bij wie u hiervoor terecht
kunt. De diëtist gaat op zoek naar de mogelijkheden om, rekening houdend met de
omstandigheden, voldoende en het juiste te blijven eten.

Er is een overzichtelijke kaart beschikbaar waarin duidelijk
aanwijzingen staan die duiden op ondervoeding, plus enkele
tips. Via deze link is de kaart de downloaden:
Signaleringskaart voor mantelzorgers, informele zorgverleners
en professionals


UIT HET LEVEN GEGREPEN
Mijn naam is Koos Mechielsen (69). Met mijn vrouw Gerrie (68), bij wie in mei 2017 de ziekte Alzheimer is gediagnosticeerd, zijn we in november 2017 in Apeldoorn gaan wonen. Omdat onze oudste dochter met haar gezin in Apeldoorn woonachtig is, zijn we naar deze stad verhuisd vanuit Waddinxveen in de Randstad.
De eerste signalen dat 'er iets aan de hand was' kreeg ik al in 2013. Gerrie was toen 62 jaar. In eerste instantie ontwikkelde haar ziekte zich langzaam, beiden wilden we niet accepteren dat wij dit traject in moesten gaan, maar de werkelijkheid heeft zich doen gelden en doet dit nog steeds.
Ruim anderhalf jaar hebben we nog samen van onze nieuwe woning kunnen genieten, totdat in mei 2019 haar opname niet langer kon worden uitgesteld. Het zal voor velen van u herkenbaar zijn: dit is het moeilijkste besluit geweest in mijn leven, ook al weet ik dat een opname het minst slechte is voor zowel Gerrie als voor mij.
Het gaat naar omstandigheden goed met haar. Tot en met 12 maart kon ik haar zo veel bezoeken als ik wilde. Mede daarom weet ik dat zij liefdevol wordt verzorgd, ook nu ben ik dankbaar voor het goede contact met de zorgmensen. Daarom gaat het ook met mij goed, hoewel Gerrie op de achtergrond altijd aanwezig is, maar eigenlijk is dat wel mooi.
Stichting Klein Geluk, locatie Het Kristal
Eén van de ramen van haar appartement lijkt
open te staan. Ja, hier zit ze dan, op de derde
verdieping. Dit schrijvend realiseer ik me dat ik haar
en haar verzorgenden eigenlijk onrecht aan doe,
want ze ‘zit’ hier niet. Hier is ze liefderijk opgenomen
en heeft zeker kwaliteit van leven.
Ze heeft het dus goed, naar omstandigheden. Regelmatig word ik bijgepraat over haar welzijn, en anders zorg ik daar wel voor. Welzijn. Dat mag ik zo benoemen; aan alles kan ik merken dat ze met liefde en toewijding wordt verzorgd.
We hebben elkaar onlangs weer gezien en gesproken. Dat laatste voor zover dat mogelijk was, maar dat is bijna niet erg. Haar blik, als de beeldverbinding tot stand komt, is een pakhuis aan goud waard. Dankzij de hulp van haar welzijnsmedewerker hebben we zo een fijn halfuurtje. En niet in het minst dankzij het gegeven dat we elkaar na ruim vijfenveertig en een half jaar huwelijk, ook nagenoeg woordeloos kunnen begrijpen.
En daarom schuurt het soms zo gruwelijk. Vanaf 18 maart hebben we elkaar niet zonder schermpje kunnen zien. Lijfelijk contact is zodoende tot het verleden gaan behoren. Wat zou het fijn zijn, een kus en een knuffel, al was het maar even.
Soms verbaas ik me over mijzelf dat ik hiermee toch kan dealen. Ik knap de tuin op, dat wil zeggen: ik heb onbedoeld gewas verwijderd en het vijvertje gedempt (dat die naam eigenlijk niet meer kon dragen). De ontstane leemte is gevuld met grond uit twee houten (en verrotte) plantenbakken. En met driehonderd liter tuingrond. Dit genereerde een rit naar de milieustraat, waar ik anderhalf uur met mensen met gelijke plannen in de file stond om aldaar mijn 50 kg. tuinrestanten achter te laten. En mijn conditie is in positieve zin gewijzigd. Zo werd mijn vijver een plantenbak(je). Ik heb er gele bloemen geplant (voor de liefhebbers: Euphorbia Polychroma), dat vond en vindt denk ik, mijn lief altijd zo mooi. Tijdens de volgende videosessie kan ik haar het resultaat van mijn arbeid laten zien.
Zo bedenk ik dat ik eigenlijk de hele dag door met haar bezig ben, soms bewust, dan weer onbewust. En dat doet me goed. Ook op afstand kunnen we voor elkaar van betekenis zijn, al lijkt het wat mager. Maar in deze tijd veranderen dingen van waarde. Zo merk ik dat grote dingen klein worden, en andersom. Juist dat laatste geeft een bijzondere betekenis.
Bij deze ontdekking lijk ik een andere dimensie betreed. Een dimensie, een staat van bewustzijn, waarin openingen worden geboden waarvan ik het bestaan niet wist.
Dit probeer ik vast te houden. Ja, reken maar dat me dat gaat lukken, want eens zullen we elkaar weerzien. Hoe dan ook!
Lieve mensen, sterkte gewenst. Blijf gezond en houd goede moed!

AFSCHEID, CORONA EN BEELDBELLEN
Recent verspreidde Alzheimer Nederland een artikel van een bekende psycholoog : Maritza Allewijn.
Zij beschrijft de, soms onverwacht positieve ervaringen met “beeldbellen” met mensen met dementie. Thuis of in een zorgcentrum, met partner, (klein-)kinderen of andere dierbaren, meestal met wat hulp van iemand met enige digitale ervaring, is dit vaak een mooie contactmogelijkheid met iemand bij wie je niet op bezoek kunt gaan.
Ook Koos Mechielsen beschrijft dit in het verhaal over zijn vrouw. Graag voeg ik daar ook mijn persoonlijke ervaring aan toe, voor het eerst sinds ik betrokken ben geweest bij het samenstellen van deze dertien Thema-Nieuwsbrieven.
Mijn hoogbejaarde moeder is altijd ver gebleven van alles wat met computers te maken had. “Ik ben niet van de knopjes” zegt ze en dat klopt. Daar had ze mijn vader voor, haar mantelzorger, alhoewel hij zo niet genoemd wilde worden: “Ik ben gewoon haar mán!” Tot op zijn 93ste, dit jaar, zat hij nog achter de laptop en hij kreeg ook whats-apps van ons.
Helaas heeft mijn moeder afscheid van hem moeten nemen omdat hij recent overleed. Zij woont nu in een appartement met goede zorg om haar heen. Sinds 13 maart is zij extra hartverscheurend eenzaam vanwege ontbreken van bezoek. Maar zij en een tablet? Dat geloof je toch niet? Maar we zijn ongelooflijk blij dat dit wérkt! Zolang ze maar niet zelf aan de knopjes hoeft te zitten….
De (eigen) wijsheid verdwijnt gelukkig niet als het geheugen minder wordt. Het Coronaverhaal in de buitenwereld ontgaat haar natuurlijk, ze ziet alleen dat de medewerkers binnenkomen met schorten en mondkapjes. Dus probeer ik haar via de tablet uit te leggen wat er in Europa en de wereld aan de hand is. Dat de Champs Elysées leeg is en dat soort voorbeelden. En wat zegt mijn wijze moeder, die zich nog goed de oorlog kan herinneren: “Je moet nu de kranten bewaren!”
Deze wijze tip van mijn moeder geef ik hierbij graag aan u door.
Dit was mijn laatste maand als bestuurslid van Alzheimer afdeling Oost-Veluwe, hetgeen ik met intens genoegen heb gedaan. Als Alzheimer-vrijwilliger ziet u mij niet vertrekken. Velen van u gaven zich bij mij op voor deze Nieuwsbrief na een lezing of op een Alzheimer café.
Mijn passie is het verspreiden van kennis over (leven met) dementie en dáár wil ik voorlopig niet mee stoppen. Als Alzheimer-vrijwilliger ga ik daar dan ook mee door. Dus misschien tot ziens in Alzheimer Oost-Veluweland!
Marie-Josée Andringa-Zalmann

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door