Uit het Alzheimer Café van Beuningen: Vergeetachtigheid of dementie?

Het is weer lekker druk in het Alzheimer Café van Beuningen, ondanks de storm is er een goede opkomst. Het gaat vanavond over de vraag die iedereen die een dagje ouder is wel eens bezig houdt: ben ik vergeetachtig of is het een begin van dementie? Zorgtrajectbegeleider Marjolein Griffioen neemt ons mee naar de wereld van het vergeten. Iedereen vergeet wel eens iets, dat is heel normaal. De bediening is vanavond bij voorbeeld vergeten om de muffins bij de koffie te serveren, zoals afgesproken, dus nu wringt het personeel zich stilletjes tussen de stoelen en tafels door om alsnog iedereen van het lekkers te voorzien.

Hersenen spelen belangrijke rol
Marjolein legt uit dat onze hersenen zich tot het vijfentwintigste jaar ontwikkelen, en dat er daarna geen nieuwe hersencellen meer bij komen. Het is dus normaal dat het functioneren minder wordt als we wat ouder worden. Verschillende delen van de hersenen hebben verschillende functies. Zo regelen de hersenen bij voorbeeld de taal, de motoriek, de automatische handelingen en het geheugen. Het geheugen zit heel diep in de hersenen, er komt informatie binnen, die wordt opgeslagen en je kunt die informatie ook weer ophalen. Je hebt het korte-termijn geheugen, dat gaat over wat je vandaag gedaan of gegeten hebt, morgen of over een week weet je dat niet meer, ben je dat weer kwijt. En je hebt een lange-termijn geheugen, daarin zitten de herinneringen die al eerder zijn opgeslagen, dingen van vorige maand of vroeger, die blijven veel langer bewaard. Bij het onthouden spelen ook de emoties een rol, als je iets belangrijk of fijn vindt zul je dat beter onthouden.

Op het puntje van de tong
“Ouderdoms-vergeetachigheid is het gevolg het normale verouderingsproces. Als je ouder wordt wordt het geheugen minder, gaat het bewegen minder soepel, heb je een bril nodig voor het zien en een gehoorapparaat voor het horen. Bij ouderdomsvergeetachtigheid zit het probleem vooral in het terugzoeken van de informatie. Wie zei toch ook al weer ‘ich bin ein Berliner’, dat was die jonge Amerikaanse president, hoe heette hij toch al weer? Het ligt op het puntje van je tong, en als je al weer iets anders aan het doen bent denk je opeens ‘oh ja, Kennedy’. Ouderdomsvergeetachtigheid is lastig, maar je wordt er niet hulpbehoevend van.”

Meer problemen dan het geheugen
“Vergeetachtigheid bij dementie is anders,” legt Marjolein uit. “Dementie is een meervoudige stoornis, vergeetachtigheid is maar één van de symptomen. Het is een progressieve hersenziekte die een negatieve invloed heeft op je dagelijks leven. Bij dementie gaat het nooit alleen om geheugenproblemen. Vaak zijn er ook stoornissen in de oriëntatie, de spraak en taal, het verrichten van de algemene dagelijks bezigheden zoals je aankleden, het herkennen en begrijpen. Soms is er ook sprake van een verandering van de persoonlijkheid en de stemming. Dementie is een ziekte, dus er moet een diagnose gesteld worden door een arts. Signalen zijn gewichtsverlies, prikkelbaarheid, loopstoornissen en geen complexe handelingen kunnen uitvoeren. Mensen met dementie zijn ook vaak sociaal minder actief en ze kijken, als er vragen gesteld worden, meestal vlug naar hun partner met de boodschap ‘zeg jij het maar’. Welke problemen zich voordoen bij dementie heeft veel te maken met het soort dementie waar sprake van is. Er zijn wel vijftig verschillende soorten dementie. De ziekte van Alzheimer is verreweg de meest voorkomende vorm, maar vasculaire dementie en Lewy-Body-dementie komen ook regelmatig voor.”

Is een diagnose nodig?
Waarom heb je een diagnose nodig wordt gevraagd vanuit de zaal. “Vaak is het voor de partner een bevestiging, het vage gevoel dat er iets niet klopt krijgt nu een naam” legt Marjolein uit.
” Soms ziet de partner thuis de problemen, maar komt er niets uit de test bij de dokter. Dan is het goed om met de arts af te spreken dat jullie over drie maanden terug komen,” adviseert Marjolein. Je kunt ook de huisarts vragen om een geriater in te schakelen, die komt, zonder witte jas, bij je thuis. Daar ziet hij vaak meer dan in de spreekkamer. Als er een diagnose is kan ook de hulp starten, zo kun je een zorgtrajectbegeleider krijgen en thuiszorg. En,” voegt Marjolein daaraan toe, “na de diagnose houdt het niet op, dan gaat de zorgtrajectbegeleider met de persoon met dementie en de mantelzorger kijken wat nog wel lukt, en daarop speelt ze dan in. Samen zoeken ze naar passende activiteiten en ontmoetingen, zodat iemand zoveel mogelijk de mens blijft die hij altijd al was.” 

Tekst en foto: Anne-Mieke Penders

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door