Nieuwe hoogleraar Pijnenburg: ‘Dementie is niet alleen een aandoening bij ouderen’

Foto: Mark van den Brink

Dementie komt niet alleen op oudere leeftijd voor. Ook op jonge leeftijd kunnen mensen ermee te maken krijgen. De nieuwe hoogleraar Yolande Pijnenburg startte op 1 oktober met het verder uitbouwen van het onderzoek naar dementie op jonge leeftijd. Ze is de eerste neuroloog die zich als hoogleraar met dit onderwerp bezighoudt. In 2019 steunde Alzheimer Nederland het onderzoek van deze kersverse hoogleraar met 200.000 euro. 

Dementie wordt vooral geassocieerd met oudere mensen. Maar dementie is in de eerste plaats een hersenziekte, geen ouderdomskwaal. Als neuroloog is Pijnenburg juist daarin geïnteresseerd. Wat is de oorzaak van de hersenziekte?
 

Verschillende gezichten van dementie

Pijnenburg is verheugd met haar benoeming aan Amsterdam UMC. “Als hoogleraar krijg je meer ruimte om je ideeën te verspreiden. Je kan, je móet zelfs, anderen opleiden met je visie. Ik wil benadrukken dat dementie véél verschillende gezichten heeft. Want dementie is een verzamelnaam, het eindstadium van meerdere hersenziektes, zoals de ziekte van Alzheimer, frontotemporale dementie (FTD) en Lewy body dementie (LBD). Die afzonderlijke hersenziektes kunnen leiden tot datzelfde eindstadium dementie, waarin je vergeetachtig bent en veel dingen niet meer kunt. Maar FTD en atypische alzheimervarianten beginnen met andere klachten en komen vooral voor bij jongere mensen.”
 

Geen klassieke dementie

Neem FTD, Pijnenburgs specialisatie. “Die ziekte begint niet met geheugenproblemen, maar met een sluipende gedragsverandering. Patiënten kunnen zich steeds slechter inleven in een ander, ze worden onaardig.”

Maar ook bij de ziekte van Alzheimer op jonge leeftijd, zijn de verschillen met alzheimer op latere leeftijd groot. “Bij deze ziekte kunnen de klachten beginnen met minder goed zien, dus de patiënt denkt dat hij een bril nodig heeft. Later blijkt dat het hersendeel dat visuele informatie verwerkt, is aangetast. Zo iemand kan nog prima plannen, onthouden en rekensommetjes maken. Omdat zulke symptomen bij jonge mensen niet in het typische dementieplaatje passen, wordt de hersenziekte vaak niet, of veel te laat, herkend.”
 

Meer te bieden

Pijnenburg benadrukt dat dementie niet iets is ‘dat er nou eenmaal bij hoort als je ouder wordt’. “Natuurlijk, ik snap goed dat er bij dementiepatiënten en hun naasten op een gegeven moment sprake is van acceptatie. Er is nog geen medicijn, dus als je nú ziek bent, dan heb je zelf het meeste aan goede zorg. Maar ik heb als neuroloog méér te bieden, ook voor toekomstige patiënten. Op jonge leeftijd is er minder ruis van bijvoorbeeld hart- en vaatziekten, waardoor de ziekte in zijn meest pure vorm onderzocht kan worden. We moeten op zoek naar de oorzaken en manieren waarop we de diagnose zo snel mogelijk kunnen stellen, zodat we uiteindelijk de beste begeleiding of zelfs behandeling kunnen geven. En dat kan ik alleen als de patiënt van nu meedoet aan wetenschappelijk onderzoek.”
 

Meedoen aan onderzoek

Veel mensen met dementie op jonge leeftijd willen meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. U kunt aan uw behandelend arts vragen of hij onderzoeken kent en wat deze precies inhouden. U kunt ook kijken op onderstaand overzicht of er onderzoek is waar u aan kunt deelnemen. Bij ieder onderzoek vindt u contactinformatie voor deelname of meer informatie.

> Doe mee aan onderzoek 

 

Meer lezen

> Resultaten van ons onderzoek

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door