De zorgval, wat is dat eigenlijk

Afgelopen periode verschenen er berichten in diverse media over de zorgval voor mensen met dementie die op de wachtlijst staan voor het verpleeghuis. Zo kopte dagblad Trouw zaterdag 9 december:´Als het thuis niet meer gaat voor dementerenden wacht de zorgval´. De Monitor deed onderzoek naar de zorgval en hield een enquête onder casemanagers dementie. Van hen geeft twee derde aan dat de overgang naar verpleeghuiszorg problematisch verloopt. Ook Alzheimer Nederland is al langer bezorgd over deze situatie. Reden genoeg om deze twee vragen te beantwoorden: wat is de zorgval en wat doet Alzheimer Nederland hier aan?

Wat is de zorgval?
Ouderen met dementie die op een wachtlijst staan voor een verpleeghuis krijgen minder zorg en betalen daarvoor nota bene een hogere eigen bijdrage. Ook raken ze vaak hun vaste begeleider, de casemanager kwijt. Hoe komt dat?

Zorg vanuit de Wmo en Wlz
Zolang mensen met dementie thuis wonen, worden hun huishoudelijk hulp, dagbesteding en casemanager door gemeenten en zorgverzekeraars betaald. Deze hulp valt onder de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) en de Zvw (Zorgverzekeringswet). Wanneer er meer zorg nodig is en het thuis wonen niet meer gaat, verhuizen mensen met dementie meestal naar een verpleeghuis met 24-uurs zorg. Deze zorg valt onder de Wlz (Wet langdurige zorg).

Wie betaalt dat? 
De Rijksoverheid betaalt de Wlz. Als je eenmaal een indicatie voor de Wlz hebt, dus voor verpleeghuiszorg, val je onder deze wet. Ook als je op de wachtlijst staat. De Wlz gaat uit van een vast budget per persoon en niet vanuit de gewenste behoefte aan zorg. Daardoor krijgen mensen die op de wachtlijst staan minder zorg dan ze nodig hebben. En dat terwijl de behoefte aan zorg in de periode van de overgang van thuis naar het verpleeghuis juist groter en dringender is dan voorheen. En daarvoor betalen ze ook nog eens een hogere eigen bijdrage.

Wel op de wachtlijst, geen casemanager
En eenmaal op de wachtlijst verliezen mensen met dementie vaak hun vertrouwde casemanager die voor een warme overdracht kan zorgen wanneer iemand naar het verpleeghuis verhuist. Deze wordt namelijk niet door de Wlz vergoed. Mantelzorgers noemen de casemanager dementie de belangrijkste steunpilaar om het thuis langer vol te kunnen houden.

Gevolg: aanvraag wordt uitgesteld
Door deze onwenselijke situatie stelt een deel van de mensen met dementie en hun familie de aanvraag voor een indicatie Wlz (verpleeghuiszorg) zo lang mogelijk uit. Net zo lang tot het echt niet meer gaat en er een crisisopname volgt.

Resultaat: crisisopname
Bij een crisisopname wordt de persoon met dementie acuut in een verpleeghuis opgenomen. Het gaat dan om het eerste de beste verpleeghuis met plek. Vaak verder weg. Meestal niet het verpleeghuis van iemands keuze. We zien dat het aantal crisisopnames momenteel stijgt. Er zijn schattingen dat circa 5.000 mensen te maken hebben met de zorgval. Betrouwbare cijfers zijn er echter niet.

Wat doet Alzheimer Nederland eraan?
De zorgval, zoals hierboven uitgelegd, is een zeer onwenselijke én onmenselijke situatie. Juist in de meest hectische periode voor de verhuizing naar het verpleeghuis krijgen mensen met dementie en hun mantelzorger minder zorg en moeten hier meer voor betalen. Het is onbegrijpelijk dat deze kwetsbare groep door ontoereikend budget niet kan rekenen op zorg waar zij recht op hebben, juist op het moment dat zij dit, na de diagnose én bij de indicatie voor de Wlz, het hardste nodig hebben.

Laat de Wlz pas ingaan als iemand daadwerkelijk verhuist
Het probleem kan eenvoudig worden opgelost door de indicatie voor de Wlz pas in te laten gaan als iemand met dementie daadwerkelijk verhuist naar het verpleeghuis. De Wlz zou niet moeten gelden voor mensen die nog op een wachtlijst staan.

Verzoek aan de politiek: herstel deze fout
 

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door