Dementie en bridge gaan heel goed samen

Het begin van dementie aan de bridgetafel

Het begin van dementie hoeft geen reden te zijn om onmiddellijk met (club)bridge te stoppen. Integendeel, want juist dan is het van het grootste belang om zolang mogelijk mee te doen.

Henk van Tilborg vertelt het persoonlijke verhaal van hem en zijn vrouw Marij. Zij speelden al heel lang bridge toen Marij de diagnose Alzheimer in een voorstadium kreeg. Lees hun verhaal hieronder:

Marijke (’49) en ik speelden al heel lang bridge. Aanvankelijk alleen maar met vrienden en niet erg vaak, maar ongeveer dertig jaar geleden zijn we bij een lokale club (150 leden) gegaan en werd er elke week gespeeld. En nog later werd bridge populairder bij onze vrienden en speelden we 1 à 2 keer per week ook thuis. Het aantal spelletjes was dan beduidend minder, maar dat was dan ook niet het hoofddoel. Na enige jaren zaten we bij onze club meestal in de B-lijn met soms een korte excursie naar de A-lijn. Op maandagmiddag speelde Marij met veel genoegen op een andere club met een andere partner.

Eind 2012 gaat Marijke naar de geheugenpoli, omdat ze haar geheugen achteruit vindt gaan. Ze krijgt te horen dat ze MCI heeft, wat staat voor mild cognitive impairment. Het is in haar geval een voorbode van Alzheimer. Een half jaar later begin ik het bij het bridgen te merken: een hartenopening wordt niet gesteund terwijl er wel genoeg punten en harten zijn of voorkeur voor lengte wordt vergeten. Ik besluit ons systeem (klaveren- en ruitenboekje) wat uit te kleden. Later zal ik dat nog vaker moeten doen. Langzaam maar zeker zakken we naar de C-lijn en daarna verder naar de D-lijn.

In november 2013 verlaat Marij (met verdriet) de maandagmiddagclub, maar we spelen samen nog steeds wekelijks op de donderdagavondclub en ook nog steeds 1 à 2 keer per week met vrienden. Marij doet heel erg haar best om zich de bridgeafspraken te blijven herinneren en neemt dapper steeds onze systeem door voordat we gaan spelen.

Het jaar 2014 vertoont verdere achteruitgang en in 2015 blijken Stayman en Jacoby niet altijd meer paraat. Voor onze tegenspelers in de D-lijn is het vaker en vaker onmogelijk om nog conclusies aan haar biedingen te verbinden, met onverdiende toppen en nullen als resultaat. Niet elke tegenspeler had meteen in de gaten wat er aan de hand was, maar hun begrip en sympathie voor de situatie was ongelooflijk. Zo maakten ze geen bezwaren als Marij ons biedschema raadpleegde tijdens het bieden of dat ze het te spelen contract kaartje schuin zette in de bidding box. Bridgen op de club is op deze manier doorgegaan tot we als paar in april 2018 echt gestopt zijn. Op een avond, waarop we toch niet naar de club konden, ben ik er even naar toe gegaan. Ik heb met de microfoon de spelers in de D-lijn publiekelijk bedankt voor hun begrip en geduld. Een ontroerend applaus van de hele zaal volgde.

Daarna ging Marij met mij nog een poosje mee naar de club en zat dan als toeschouwer (kibitzer) aan onze tafel. Het idee was dat op deze manier de sociale aspecten van de bridge avonden behouden bleven. Na een avond of vijf bleek dit toch geen goed idee. Wat er gebeurde op tafel was te moeilijk om te volgen voor haar en dan bleken zulke avonden toch erg lang. Omdat vier mensen uit onze nabije omgeving bereid waren ieder één donderdagavond per maand met Marij iets gezelligs te ondernemen, kon ik op de club blijven spelen.

Met vrienden hebben we nog enige maanden langer kunnen blijven bridgen, gewoon omdat het gezellig was en omdat, wanneer nodig, Marijke hulp bij het bieden geboden kon worden; op het laatst doordat de linker- of rechterbuur soms even in haar hand keek en een advies gaf. Voor Marijke bleven deze avonden toch heel gezellig en het was voor haar heel belangrijk dat ze door konden gaan, mede omdat ze wist dat ik er ook van genoot.

Eind oktober kreeg Marijke een waarschuwing dat haar wilsbekwaamheid een zorg begon te worden en kwam er een einde aan haar ziekte.

Henk van Tilborg

(Foto van Bridgen houdt de geest jong. © Peter Franken uit AD)

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door