‘Warme technologie’voor mensen met dementie: ‘Wij ontwerpen voor meer geluksmomenten’

EINDHOVEN - Mensen met dementie kunnen gelukkiger leven als hier ze de juiste, persoonlijke hulpmiddelen voor hebben. Het nieuwe Expertise Centrum Dementie & Technologie van de TU/e en Alzheimer Nederland gaan innovaties op dit vlak aanjagen. 
Lizette van Neer 20-07-21, 19:30 Bron: ED

Het expertisecentrum is erop gericht producten te ontwerpen waarin niet de techniek centraal staat, maar juist dat wat mensen kunnen en nodig hebben. Want iemand met dementie is meer dan zijn of haar ziekte op zich. Het zijn mensen met verhalen, ervaringen en passies, maar in de maatschappij en in de zorg wordt er vaak voor hen in plaats van met hen gedacht.
 
TU/e  hoogleraar Wijnand IJsselsteijn, lector Rens Brankaert en promovenda Ans Tummers -initiatiefnemers van het expertisecentrum- zijn de bedenkers van de nieuwe 'warme technologie’. 
IJsselsteijn is persoonlijk gemotiveerd. ,,Mijn moeder heeft al een poosje Alzheimer. Ze was wat vergeetachtig dus ging ik op zoek naar geheugensteuntjes. Ik merkte dat wat er is vrij kil is, afstandelijk en complex. Apps op je gsm, schermen in plaats van menselijk contact. Ik dacht, dat moet anders.”

“Met kerstdiner zat ik altijd naast opa die dementie had.”

Rens Brankaert, TU/e hoogleraar en mede-initiator Expertise Centrum Dementie

Dat vindt ook Rens Brankaert, universitair docent bij de faculteit Industrial Design. Hij won eerder een innovatieprijs van Alzheimer Nederland voor zijn onderzoek naar dementie.  Wijlen opa Brankaert was de eigenlijke motor achter zijn onderzoek. ,, Mijn familie kon er moeilijk mee omgaan dat hij dementerend was. Omgaan met rolverandering is ook lastig. Ik was degene die met het kerstdiner altijd naast opa zat. Hij heeft me in het begin geholpen door producten ‘af te schieten'. Alleen het Welthuis kompas, dat mensen met dementie helpt de weg terug naar huis te vinden, wilde hij zelf wel.”

Boodschap
 

,,De boodschap van warme technologie is dat je anders kijkt, vanuit de menselijke waardigheid", licht IJsselsteijn toe. ,,Mensen met dementie staan vaak nog vol in het leven, weliswaar met beperkingen, maar kijk naar wat ze wel kunnen. Wat hebben ze nodig? Wat maakt ze gelukkig? Technologie is daarin een middel en geen doel. Daar komen andere ontwerp vormen uit. ”


“Mensen met dementie staan vaak nog vol in het leven. Kijk naar wat ze wel kunnen.”

Wijnand IJsselsteijn, TU/e hoogleraar en mede-initiator Expertise Centrum Dementie

Neem de interactieve lichtbolletjes SAM, die ontwikkeld zijn samen met zorgorganisatie Mijzo. Het lijken twee gewone tafelledlampen, maar ze zijn interactief. 

Brankaert:  ,,Medewerkers wilden bij bewoners de apathie aan tafel doorbreken.  Als je de ene lamp aanraakt, wordt de andere lamp jaloers en reageert daarop door te verkleuren of een geluidje te maken,  van een dier, natuur of  gereedschap. Het is maar net wat iemand fijn vindt. Mensen worden daardoor uitgedaagd elkaar even aan te kijken. Het geluid van de blaffende hond was trouwens minder succesvol. Mensen gingen op zoek naar de hond.“  Een ander voorbeeld van warme technologie is interactief geluidkussen Vita dat mensen met dementie in staat stelt om bij aanraking muziek of persoonlijke audiobestanden af te spelen.  

Het uiteindelijke doel van het expertisecentrum is groter dan alleen het bevorderen van productontwikkeling. IJsselsteijn: ,,We willen onze kennis delen, samenwerken met verpleeghuizen, kennisinstellingen en mantelzorgers. We kijken naar zorgverzekeraars en ook de overheid moet een rol spelen. Het bedrijfsleven en start-ups kunnen instappen. We moeten met zijn allen deze kar trekken.”
 

Dit nieuwsbericht is gepubliceerd door