In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat beschreven dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning en hulp van burgers om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. Denk hierbij aan dagbesteding voor iemand met dementie of de ondersteuning van een mantelzorger. Als u gebruikmaakt van de ondersteuning vanuit de Wmo, kan de gemeente hiervoor een bijdrage vragen. Vanaf 2019 is dit een vast “abonnementsbedrag” van 17,50 euro per vier weken. Hieronder vallen de zogenoemde maatwerkvoorzieningen. Een voorziening is maatwerk als het is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Algemene voorzieningen vallen hier niet onder, dit zijn voorzieningen zoals een boodschappendienst.
 

Aanvraag via Wmo-loket

Als u een aanvraag wil doen, kunt u terecht bij het Wmo-loket van uw gemeente. Daar wordt onderzoek gedaan naar uw persoonlijke situatie en behoeftes door middel van een keukentafelgesprek. Dit resulteert in een voorstel. De gemeente zal passende ondersteuning bieden. Het doel is uiteindelijk zo lang mogelijk thuis wonen.

Alzheimer Nederland heeft een aantal standpunten over de Wmo die hieronder worden toegelicht:

  • Langer thuiswonen is alleen mogelijk met een casemanager
  • Extra aandacht voor respijtzorg om mantelzorgers te ondersteunen
  • Verbeterde informatievoorziening ondersteuning
  • Opzet specifieke monitor zodat de gemeente inzicht heeft in kosten, kwaliteit en effecten van de dementiezorg
     

Langer thuiswonen is alleen mogelijk met een casemanager

Na de diagnose dementie komen mensen en hun mantelzorgers in aanraking met de Wmo, de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). De casemanager dementie is hierbij de spil in het web, als verbinder tussen formele en informele zorg en bij het voorkomen en verhelpen van problemen tussen de Wmo, Zvw en Wlz. Niet voor niets staat deze zorgverlener in de top drie van hetgeen mantelzorgers thuis het hardste nodig hebben. Daarom pleit Alzheimer Nederland ervoor dat keukentafelgesprekken gehouden moeten worden door de casemanager en dat er altijd verwezen moet worden naar de casemanager. Denk aan verwijzingen vanuit het sociale wijkteam, de gemeente en bij verward gedrag.
 

Extra aandacht voor respijtzorg om mantelzorgers te ondersteunen

52% van de mantelzorgers is tamelijk belast tot overbelast (Nivel, Alzheimer Nederland, 2018). Ook zijn er veel problemen met de lichamelijk en/of geestelijke gezondheid en eenzaamheid. En dat terwijl uitval van mantelzorgers kan leiden tot onnodige verschuiving van extramurale naar intramurale zorg. Daarom pleit Alzheimer Nederland voor extra ondersteuning van de mantelzorger vanuit de gemeente. Respijtzorg is hiervoor uitermate geschikt. Dit helpt de zorgdruk te verlichten en de mantelzorger zijn of haar sociale contacten in stand te houden. Verschillende vormen van respijtzorg worden vergoed vanuit de Wmo. Toch blijkt uit ons onderzoek (september 2019) dat slechts vier procent van de mantelzorgers van mensen met dementie die thuis wonen respijtzorg krijgt en 46 procent vindt dat ze te weinig respijtzorg krijgen. Daarnaast is het aantal mantelzorgers van verpleeghuisbewoners met dementie dat tevreden is met het activiteitenaanbod voor hun naasten in het verpleeghuis sinds 2016 met tien procent gedaald. Het is zaak dat verpleeghuizen werk maken van passende dagactiviteiten om de kwaliteit van leven van bewoners te verbeteren en tegelijkertijd mantelzorgers te ontlasten. Zeker gezien de structurele extra investering in verpleeghuizen. Activiteiten waar Alzheimer Nederland achter staat zijn activiteiten die speciaal zijn ingericht voor mensen met dementie. Denk aan DemenTalent, Odensehuizen, ontmoetingscentra etc. Wilt u hier meer over lezen? Download dan het boekje Langer meedoen.
 

Verbeterde informatievoorziening

Mantelzorgers hebben behoefte aan duidelijkere informatie over de ondersteuningsmogelijkheden in hun woonomgeving. Door zorg en ondersteuning in het dementienetwerk op elkaar af te stemmen, kan er een concreet aanbod gegeven worden aan de persoon met dementie en zijn naasten. Door de informatievoorziening te verbeteren, zal de continuering van de ondersteuning en zorg verbeteren. Een voorbeeld dat bijdraagt aan informatievoorziening, lotgenotencontact én steun voor de mantelzorgers of naaste met dementie, zijn de Alzheimer Cafés. Deze krijgen vaak subsidie vanuit de Wmo. Een andere vorm van informatievoorziening en ondersteuning, zonder subsidie vanuit de Wmo maar zeker de moeite om even te noemen, is de Alzheimer Telefoon.
 

Meer inzicht in kosten, kwaliteit en effecten van de dementiezorg

De beschikbaarheid van relevante informatie is een belangrijke randvoorwaarde voor gemeenten bij de inkoop van zorg. Zonder gerichte informatie over uitkomsten en effecten, kan er niet gestuurd worden op kwaliteit en doelmatigheid. Het probleem is dat gemeenten niet over de (juiste) gegevens beschikken van mensen met dementie en de hulp die zij krijgen. Hierdoor is het lastig om effectieve en efficiënte zorg op maat te leveren voor deze doelgroep. Daarom pleit Alzheimer Nederland voor de opzet van een specifieke monitor die kwalitatieve en kwantitatieve informatie oplevert voor mensen met dementie. Op grond hiervan kan worden beoordeeld wat de kosten zijn, wat de kwaliteit is en bovenal wat de effecten zijn van de transitie van de zorg. Deze monitor kan aansluiten op de generieke monitor die in het wetsvoorstel Wmo staat.
 

Wijzigingsdatum: 6 november 2019